Rithöfundasamband Íslands

The Writers' Union of Iceland


Halla Þórlaug Óskarsdóttir hlýtur Maístjörnuna 2020

Rithöfundasamband Íslands og Landsbókasafn Íslands – Háskólabókasafn veita verðlaun fyrir ljóðabók sem kom út á árinu 2020. Verðlaunin, sem bera heitið Maístjarnan, voru afhent í fimmta sinn við hátíðlega athöfn í Þjóðarbókhlöðunni í dag 8. júní.

Maístjörnuna fyrir ljóðabók ársins 2020 hlýtur Halla Þórlaug Óskarsdóttir fyrir bókina

Þagnarbindindi

Halla Þórlaug Óskarsdóttir handhafi Maístjörnunnar 2020

Í umsögn dómnefndar um verðlaunabókina segir:

Þagnarbindindi er áhrifarík ljóðsaga sem sver sig í ætt við ýmis eftirtektarverð verk frá síðasta áratug, jafnt innlend sem erlend, þar sem konur skrifa á hugdjarfan og hispurslausan hátt um sára og erfiða reynslu. Hér tekst skáldið meðal annars á við ástarsorg, móðurmissi og móðurhlutverkið og nær að draga upp margræða mynd af reynsluheimi ungrar konu sem er að stíga inn í fullorðinsárin og takast á við áföll og samskiptaerfiðleika. Útkoman er eftirminnileg bók sem sker sig úr, þökk sé eftirminnilegu myndmáli, óvenjulegri byggingu og frumlegum texta sem rambar á mörkum dagbókarskrifa, brotakenndrar frásagnar, ljóðtexta og ritgerðar. 

Halla Þórlaug Óskarsdóttir er fædd í Reykjavík 1988 og alin upp í Þingholtunum. Hún lauk BA prófi úr myndlist við Listaháskóla Íslands 2012 og MA prófi úr ritlist við Háskóla Íslands árið 2014. Halla Þórlaug hefur starfað sem dagskrárgerðarmaður á Rás 1, sem umsjónarmaður Víðsjár, Tengivagnsins og Bókar vikunnar auk þess að fjalla um einstaka bækur í þættinum Orð um bækur. Fyrir ljóðsögu sína Þagnarbindindi hlaut Halla nýræktarstyrk Miðstöðvar íslenskra bókmennta árið 2020. Halla Þórlaug hefur samið verk fyrir leiksvið og útvarp; Ertu hér? í samvinnu við Ásrúnu Magnúsdóttur, sviðsverk á dagskrá Borgarleikhússins 2021. Hún pabbi, í samvinnu við Trigger Warning, sviðsverk sýnt í Borgarleikhúsinu 2017 og Svefngrímur, útvarpsleikrit flutt á Rás 1 2016

Gjaldgengar voru allar útgefnar íslenskar ljóðabækur ársins 2020 sem skilað var í skylduskil til Landsbókasafns Íslands – Háskólabókasafns og fékk dómnefnd þær til umfjöllunar. Dómnefnd skipa Sverrir Norland fyrir hönd Rithöfundasambandsins og María Logn Kristínardóttir Ólafs­dótt­ir fyrir hönd Landsbókasafnsins. Maístjarnan er einu verðlaun á Íslandi sem veitt eru fyrir útgefna ljóðabók. Verðlaununum er ætlað að vekja sérstaka athygli á blómlegri ljóðabókaútgáfu á Íslandi sem og mikilvægi þess að ljóðabókum sé skilað í skylduskil til Landsbókasafns Íslands – Háskólabókasafns og varðveitist þannig sem hluti af menningararfi þjóðarinnar. Verðlaunafé er 350 þúsund krónur. Frumkvæði að stofnun Maístjörnunnar átti Kári Tulinius, skáld og rithöfundur.

Tilnefndar voru bækurnar:

Taugaboð á háspennulínu eftir Arndísi Lóu Magnúsdóttur. Útgefandi: Una útgáfuhús.
Draumstol eftir Gyrði Elíasson. Útgefandi: Dimma.
Þagnarbindindi eftir Höllu Þórlaugu Óskarsdóttur. Útgefandi: Benedikt.
Kyrralífsmyndir eftir Lindu Vilhjálmsdóttur. Útgefandi: Mál og menning.
1900 og eitthvað eftir Ragnheiði Lárusdóttur. Útgefandi: Bjartur.

Rithöfundasamband Íslands óskar Höllu Þórlaugu innilega til hamingju með verðlaunin!


Ályktun aðalfundar Rithöfundasambands Íslands 27. maí 2021 um aðför Samherja að fréttaflutningi, málfrelsi og stéttabaráttu.

Aðalfundur Rithöfundasambands Íslands fordæmir þá ljótu aðför að mál- og tjáningarfrelsi sem og æru rithöfunda og fréttafólks sem opinberast hefur síðustu daga í fréttum af Samherja og þeim vinnubrögðum sem þar eru stunduð.

Það er með öllu ólíðandi að stundaðar séu ofsóknir, njósnir og skæruhernaður gegn fréttamönnum, rithöfundum og öðrum sem taka þátt í opinberri umræðu í samfélaginu.

Eitt af hlutverkum Rithöfundasambands Íslands er að standa vörð um tjáningarfrelsið og verja frelsi og heiður ritlistarinnar. Félagsmenn líta það því alvarlegum augum þegar stórfyrirtæki og stjórnendur þess, sem hafa hagnast gríðarlega á því að nýta sameiginlegar auðlindir þjóðarinnar, nota fé og mannauð til að ráðast gegn og gera tilraunir til að grafa undan skrifandi stéttum, svo sem rithöfundum og fjölmiðlafólki, og þar með lýðræðinu sem grundvallast á frjálsri og óheftri umræðu.

Aðalfundur RSÍ fordæmir einnig tilraunir Samherja til að hafa áhrif á forystu í Blaðamannafélagi Íslands og stjórnmálahreyfingum.


Sigrún Pálsdóttir hlýtur EUPL-verðlaunin 2021

Tilkynnt var um þá 13 verðlaunahafa sem hljóta Bókmenntaverðlaun Evrópusambandsins 2021 við rafræna athöfn í dag.

Sigrún Pálsdóttir hlýtur verðlaunin fyrir bók sína Delluferðin (2019), útgefandi JPV.

Í rökstuðningi dómnefndar segir:

Delluferðin er skrifuð af listfengi höfundar sem hefur náð gríðarlegu valdi á bæði formi og stíl. Hér er sögð saga stúlkunnar Sigurlínu Brandsdóttur sem heldur heimili fyrir föður og bróður í Reykjavík undir lok 19. aldar. Faðir hennar hefur umsjón með fornminjasafni sem er til húsa í Alþingishúsinu og auk þess að sjá um heimilið er dóttirin hægri hönd föður síns við vinnuna. Fyrir röð tilviljanna leggur hún af stað út í heim þar sem svo ótrúleg ævintýri bíða hennar að jafnvel má segja að skáldverkið stökkvi milli bókmenntagreina og úr sögulegri skáldsögu yfir í melódrama. Hér er sannarlega ekki á ferðinni hefðbundinn þroskasaga heldur er miskunnarlaus snúið upp á allar hefðir. Frásögnin er knöpp, engu er ofaukið og hálfkveðnar vísur æsa upp lyst lesandans sem þarf að hafa sig allan við til þess að halda í við söguna sem rúllar áfram án afláts, nemur aldrei staðar, kemur sífellt á óvart og skýtur að lokum öllum væntingum um hefðbundin sögulok ref fyrir rass. Menningarleg sjálfsmynd þjóðar er hér í mótun, þjóðar sem rétt fyrir aldamótin 1900 var ein sú vanþróaðasta og fátækasta í Evrópu. Hvernig fá atburðir sögulegt gildi? Hvernig verða menningarverðmæti til? Hér er allt undir; þjóðararfurinn og þeir brauðfætur sem söguleg sýn hvers samfélags stendur á, en einnig stéttarskipting, staða konunnar, staða Íslands, staða erlends vinnuafls í New York undir lok 19. aldar og síðast en ekki síst skáldsagan sjálf.

Skáldverkið er í senn frumlegt og nútímalegt en um leið afskaplega aðgengilegt og skemmtilegt.

Í dómnefnd sátu: Elín Edda Pálsdóttir, Helga Ferdínandsdóttir, Maríanna Clara Lúthersdóttir, Tinna Ásgeirsdóttir og Þorgeir Tryggvason.

Bókmenntaverðlaun Evrópusambandsins eru veitt þátttökuríkjum Creative Europe, menningaráætlun Evrópusambandsins. Verðlaunin eiga að hampa framúrskarandi hæfileikafólki sem er að þreifa sig áfram á bókmenntavellinum, 13 höfundum að þessu sinni. Áður hafa þau Ófeigur Sigurðsson, Oddný Eir Ævarsdóttir og Halldóra Thoroddsen hlotið verðlaunin fyrir Íslands hönd. Verðlaunin vekja athygli á menningarauði evrópskra samtímabókmennta sem og tungumálum og menningu álfunnar, en tungumálastefna Evrópusambandsins snýst ekki síst um að vernda fjölbreytileika evrópskra tungumála.

Rithöfundasamband Íslands óskar Sigrúnu innilega til hamingju með verðlaunin!


Starfsstyrkir úr Höfundasjóði

Opið er fyrir umsóknir um starfsstyrki úr Höfundasjóði RSÍ. Styrkirnir eru veittir til ritstarfa og áhersla er lögð á að styrkja höfunda til að ljúka verkum sem eru langt komin. Sótt er um á rafrænu eyðublaði á heimasíðu RSÍ. Til úthlutunar eru 3.150.000 kr. Veittir verða allt að níu styrkir. 

Umsóknarfrestur er t.o.m. 26. maí 2021.


Barnabókaverðlaun Reykjavíkurborgar 2021

Barnabókaverðlaun Reykjavíkurborgar voru veitt í Höfða í dag, miðvikudaginn 28. apríl, og er þetta annað árið í röð sem það er gert við nokkuð óvenjulegar aðstæður vegna Covid-19. Borgarstjóri, Dagur B. Eggertsson, afhenti höfundunum verðlaunin í Höfða.

Barnabókaverðlaun Reykjavíkurborgar eru veitt í þremur flokkum bóka fyrir börn og ungmenni, flokki frumsaminna bóka, flokki myndlýsinga og flokki þýðinga.

Verðlaunahafar eru Snæbjörn Arngrímsson fyrir frumsamda bók, Dularfulla styttan og drengurinn sem hvarf, Freydís Kristjánsdóttir fyrir myndlýsingu í bókinni Sundkýrin Sæunn og Jón St. Kristjánsson í flokknum þýðingar fyrir Ótrúleg ævintýri Brjálínu Hansen 3.

Verðlaunin eru elstu barnabókverðlaun á Íslandi en þau voru fyrst veitt sem Barnabókaverðlaun fræðsluráðs Reykjavíkur árið 1973. Árið 2016 voru Dimmalimm verðlaunin og Barnabókaverðlaun Reykjavíkur sameinuð og urðu flokkarnir þá þessir þrír. Verðlaunaféð er 350.000 kr. í hverjum flokki.

Í ár fékk dómnefndin 116 bækur til skoðunar. Fimm bækur voru tilnefndar í hverjum flokkanna þriggja og nú er ljóst hvaða þrjár bækur hljóta verðlaunin í ár. Dómnefnd verðlaunanna skipuðu þau Tinna Ásgeirsdóttir, sem var formaður, Ásmundur Kristberg Örnólfsson, Guðrún Lára Pétursdóttir, Karl Jóhann Jónsson og Valgerður Sigurðardóttir.

Lesa meira.


Tilnefningar til Maístjörnunnar

Arndís Lóa Magnúsdóttir, Linda Vilhjálmsdóttir, Ragnheiður Lárusdóttir, Gyrðir Elíasson og Halla Þórlaug Óskarsdóttir.

Maístjarnan, ljóðabókaverðlaun Rithöfundasambands Íslands og Landsbókasafns Íslands – Háskólabókasafns verða veitt í fimmta sinn í maí.

Tilnefningar til Maístjörnunnar vegna ljóðabókar útgefinnar 2020 voru kynntar við athöfn í Gunnarshúsi í dag.

Tilnefndar bækur eru:

Taugaboð á háspennulínu eftir Arndísi Lóu Magnúsdóttur. Útgefandi: Una útgáfuhús.

Draumstol eftir Gyrði Elíasson. Útgefandi: Dimma.

Þagnarbindindi eftir Höllu Þórlaugu Óskarsdóttur. Útgefandi: Benedikt.

Kyrralífsmyndir eftir Lindu Vilhjálmsdóttur. Útgefandi: Mál og menning.

1900 og eitthvað eftir Ragnheiði Lárusdóttur. Útgefandi: Bjartur.

Tilnefndar bækur eru allar til sýnis í anddyri Þjóðarbókhlöðunnar.

Gjaldgengar voru allar útgefnar íslenskar ljóðabækur ársins 2020 sem skilað var til Landsbókasafns Íslands – Háskólabókasafns og fékk dómnefnd þær til umfjöllunar. Dómnefnd skipa Sverrir Norland fyrir hönd Rithöfundasambandsins og María Logn Kristínardóttir Ólafsdóttir fyrir hönd Landsbókasafnsins.

Verðlaunin verða veitt við athöfn í Þjóðarbókhlöðunni þann 18. maí. Verðlaunafé er 350 þúsund krónur. 

Maístjarnan er einu verðlaun á Íslandi sem veitt eru eingöngu fyrir útgefna íslenska ljóðabók. Verðlaununum er ætlað að vekja sérstaka athygli á blómlegri ljóðabókaútgáfu á Íslandi.


Tilnefningar til barna- og unglingabókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs 2021

14 norrænar myndabækur, unglingabækur og framtíðarsögur eru tilnefndar till barna- og unglingabókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs 2021. Verkin sem tilnefnd eru í ár fjalla meðal annars um loftslagsvandann. En ekki bara hann. Þau koma einnig inn á stór mál á borð við sjálfsmynd, tilveru og vísindi og einnig gáskafullar fantasíur, uppfinningar og vísindaskáldskap. Tilkynnt verður hver hlýtur verðlaunin í Kaupmannahöfn í nóvember.

Bækurnar sem tilnefndar eru í ár koma frá öllum norrænu löndunum og málsvæðunum. Yfirleitt er tilkynnt um tilnefningarnar á alþjóðlegu barna- og unglingabókasýningunni í Bologna á Ítalíu en hætt var við hana í ár vegna útbreiðslu kórónuveirunnar.

Íslensku verkin sem tilnefnd eru í ár eru:

Blokkin á heimsenda eftir Arndísi Þórarinsdóttur og Huldu Sigrúnu Bjarnadóttur. Mál og menning, 2020. Lesa meira.

Grísafjörður: Ævintýri um vináttu og fjör eftir Lóu H. Hjálmtýsdóttur. Salka gefur út, 2020. Lesa meira.

Rithöfundasamband Íslands óskar tilnefndum höfundum innilega til hamingju með tilnefningarnar!

Hér má lesa meira um verkin sem tilnefnd eru til barna- og unglingabókmenntaverðlaunanna í ár.


Fimmtán bækur tilnefndar til Barnabókaverðlauna Reykjavíkurborgar

Fimmtán bækur eru tilnefndar til Barnabókaverðlauna Reykjavíkurborgar 2020 en verðlaunin eru veitt í þremur flokkum: flokki frumsaminna barna- og ungmennabóka, flokki þýddra barna- og ungmennabóka og flokki myndlýsinga í barna- og ungmennabók. Ein bók í hverjum flokki hlýtur svo verðlaunin sem borgarstjóri mun afhenda síðasta vetrardag í Höfða.


Eftirtaldar bækur eru tilnefndar til verðlaunanna.

Frumsamdar bækur á íslensku

  • Blokkin á heimsenda eftir Arndísi Þórarinsdóttur og Huldu Sigrúnu Bjarnadóttur.
  • Dularfulla styttan og drengurinn sem hvarf eftir Snæbjörn Arngrímsson.
  • Herra Bóbó, Amelía og ættbrókin eftir Yrsu Sigurðardóttur.
  • Skógurinn eftir Hildi Knútsdóttur. JPV gaf út.
  • Vampírur, vesen og annað tilfallandi eftir Rut Guðnadóttur.

Myndlýstar bækur

  • Hestar eftir Rán Flygenring og Hjörleifur Hjartarson.
  • Hvíti björn og litli maur eftir Sólrúnu Ylfu Ingimarsdóttur og José Federico Barcelona.
  • Nóra eftir Birtu Þrastardóttur.
  • Sjáðu! eftir Áslaugu Jónsdóttur..
  • Sundkýrin Sæunn eftir Freydísi Kristjánsdóttur og Eyþór Jóvinsson.

Þýddar bækur

  • Danskvæði um söngfugla og slöngur eftir Suzanne Collins. Magnea J. Matthíasdóttir þýddi.
  • Múmínálfarnir – Seint í nóvember eftir Tove Jansson. Þórdís Gísladóttir þýddi.
  • Ókindin og Bethany e. Jack Meggitt-Phillips. Guðni Kolbeinsson þýddi.
  • Ótrúleg ævintýri Brjálinu Hansen 3 eftir Finn-Ole Heinrich og Rán Flygenring. Jón St. Kristjánsson þýddi. Angústúra gaf út.
  • Villnorn 4 og 5 – Blóðkindin ogFjandablóð eftir Lene Kaaberbøl. Þýðandi Jón St. Kristjánsson.

Rithöfundasamband Íslands óskar tilnefndum höfundum og þýðendum til hamingju með tilnefningarnar!

Lesa meira


Yrsa Sigurðardóttir hlýtur Blóðdropann

Yrsa Sigurðardóttir

Blóðdropinn 2021, verðlaun Hins íslenska glæpafélags fyrir bestu glæpasögu ársins 2020 voru veitt í fimmtánda sinn þann 13. mars sl. Blóðdropann hlaut að þessu sinni Yrsa Sigurðardóttir fyrir glæpasögu sína Bráðin

Umsögn dómnefndar Hins íslenska glæpafélags er svohljóðandi:

Dómnefnd Blóðdropans las fjölbreyttar og spennandi glæpasögur ársins 2020 og er á einu máli að glæpasagan lifi góðu lífi á Íslandi og að framtíð hennar sé björt. Dómnefnd óskar höfundum, útgefendum og lesendum glæpasagna til hamingju með uppskeruna.

Dómnefnd var sammála um að Bráðin eftir Yrsu Sigurðardóttur stæði upp úr að þessu sinni enda um að ræða hörkuspennandi og frumlega glæpasögu.

Yrsa Sigurðardóttir hefur hlotið Blóðdropann í tvígang áður, árið 2011 fyrir Ég man þig og árið 2015 fyrir DNA. Bráðin gefur hinum tveimur verðlaunabókum höfundar ekkert eftir. Helsti kostur sögunnar að mati dómnefndar er flókin sögufléttan sem rígheldur lesandanum. Yrsa missir aldrei niður boltann og allir þræðir sameinast að lokum – og koma lesendum talsvert á óvart. Fjölbreytt persónugallerí er annað einkenni bókarinnar en persónurnar koma úr öllum áttum og eru eins ólíkar og þær eru margar.

Yrsa Sigurðardóttir hlýtur því Blóðdropann í ár og verður Bráðin jafnframt framlag Íslands til Glerlykilsins á næsta ári, en hann er veittur fyrir bestu, norrænu glæpasöguna.

Dómnefndina í ár skipuðu:

Kristján Atli Ragnarsson, formaður

Bryndís Áslaug Óttarsdóttir

Helga Birgisdóttir


Hallgrímur Helgason og Sjón sæmdir franskri heiðursorðu lista og bókmennta

Heiðursorðan (L’Ordre des Arts et des Lettre –  officier) er æðsta viðurkenning sem veitt er af hálfu hins opinbera í Frakklandi á sviði menningar og lista.  Orðan er veitt til þess að heiðra þá  sem skara fram úr í list- eða bókmenntasköpun jafnt í Frakklandi sem annars staðar.

Sjón hlaut orðuna laugardaginn 27. febrúar og Hallgrímur 10. mars. Athafnirnar fóru fram í franska sendiherrabústaðnum og það var sendiherra Frakklands, Graham Paul, sem afhenti orðurnar.

Rithöfundasamband Íslands óskar þeim Hallgrími og Sjón til hamingju með viðurkenninguna!