Rithöfundasamband Íslands

The Writers' Union of Iceland


Íslensku barnabókaverðlaunin

barnabókaverðlaun

Ragnheiður Eyjólfsdóttir hlýtur íslensku barnabókaverðlaunin 2015 fyrir fantasíubókina Arftakinn. Bókin var valin úr 28 handritum sem send voru dómnefnd verðlaunanna.

Verðlaunin voru veitt við hátíðlega athöfn í Hagaskóla í morgun. Eftir þverflautuleik Sigrúnar Valgeirsdóttur, nemanda við Hagaskóla, lagði skólastjórinn Ómar Örn Magnússon áherslu á mikilvægi þess og fagnaði því að skrifaðar væru spennandi barna- og unglingabækur. Næst söng Steinunn Lárusdóttir, nemandi, lagið Ást. Þá steig Sigþrúður Gunnarsdóttir, fyrir hönd stjórnar barnabókaverðlaunanna, á svið og kynnti sigurhöfundinn.

Arftakinn er fyrsta bók Ragnheiðar en tilgangur verðlaunanna er einmitt meðal annars að hjálpa ungum rithöfundum að koma sér á framfæri. Sigþrúður sagði alla dómnefndina hafa fallið fyrir bókinni sem fjallar um unglingsstelpuna Sögu sem uppgötvar falinn furðuheim rétt fyrir 13 ára afmælisdaginn. Ragnheiður segir bókina fjalla um „upprunann, völd, svik, fortíðina, furður, vinskap og fjandskap.“

Íslensku barnabókmenntaverðlaunin voru fyrst veitt árið 1986 en stofnað var til þeirra í tilefni af sjötugsafmæli rithöfundarins Ármanns Kr. Einarssonar. Auk fjölskyldu hans standa Barnavinafélagið Sumargjöf, IBBY á Íslandi og Forlagið að verðlaununum og skipa fulltrúar þessara aðila dómnefndina. Í ár bárust dómnefndinni 28 handrit undir dulnefni og valdi hún sigurbókina í samstarfi við tvo nemendur úr áttunda bekk í Hagaskóla, Hrafnhildi Einarsdóttur og Matthías Löve. Verðlaunaféð sem sigurvegarinn hlýtur er hálf milljón króna.


Tilnefningar á heiðurslista alþjóðlegu IBBY samtakanna

Barnabókmenntasamtökin IBBY á Íslandi hafa tilnefnt verk þriggja einstaklinga á heiðurslista alþjóðlegu IBBY samtakanna, en hver landsdeild samtakanna tilnefnir einn rithöfund, einn myndhöfund og einn þýðanda. Heiðurslistinn er birtur annað hvert ár og fá bækurnar á honum mikla alþjóðlega kynningu, bæði á heimsþingi IBBY sem næst verður haldið í ágúst 2016 í Auckland, Nýja-Sjálandi, og á farandsýningu bóka sem ferðast um allan heim í tvö ár.

• Ármann Jakobsson er tilnefndur fyrir Síðasta galdrameistarann.
• Áslaug Jónsdóttir er tilnefnd fyrir Skrímslakisa.
• Magnea J. Matthíasdóttir er tilnefnd fyrir þýðinguna á Afbrigði eftir Veronicu Roth.


KÚBA, HVAÐ ERTU, KÚBA?

Opinn fundur með kúbanska rithöfundinum Orlando Luis Pardo Lez

Laugardaginn 10. október klukkan 14:00 býður PEN á Íslandi í samvinnu við Borgarbókasafnið í Grófinni til opins félagsfundar um stöðu málfrelsis og mannréttinda á Kúbu með kúbanska rithöfundinum Orlando Luis Pardo Lazo. Á fundinum mun hann fara yfir sögu mannréttindabrota á Kúbu undir stjórn kommúnistaflokksins ásamt því að lýsa ástandinu eins og það er í dag og segja frá ástæðum þess að honum varð ekki lengur vært í landinu.

Orlando Luis Pardo Lez er ljóðskáld, sagnahöfundur, ljósmyndari og samfélagsrýnir sem árið 2013 var neyddur í útlegð frá Kúbu vegna skrifa sinna en fyrir utan skáldskaparritun var hann ritstjóri sjálfstæðu stafrænu tímaritanna, Cacharro (s)The Revolution Evening Post, og Voces. Í dag er Orlando gestur Skjólborgar  Reykjavíkur sem er þáttakandi í ICORN alþjóðlegu neti borga sem veita ofsóttum rithöfundum skjól. Hann er vefstjóri vefsins Boring Home Utopics og heldur úti bloggsíðunni Lunes de post-Revolución.

PEN á Íslandi er samtök rithöfunda, ritstjóra og útgefenda sem standa vörð um tjáningarfrelsið heima og erlendis í samstarfi við alþjóðasamtökin PEN International.

Samkvæmt síðustu úttekt nefndar PEN International um málefni fangelsaðra rithöfunda, Writers in Prison Committee, situr fjöldi kúbanskra höfunda í fangelsi eða sætir stöðugum lögsóknum og líkamsárásum. Það er því dýrmætt að fá þá beinu innsýn inn í líf þeirra sem Orlando mun veita fundargestum í Grófarhúsi næsta laugardag klukkan 14:00. Fundarstjóri verður Sjón, forseti PEN á Íslandi.


Jæja … frá formanni!

Jæja …  góður félagsfundur er að baki um samningamálin.
Fundurinn var ætlaður til að bera saman bækur og taka niður ábendingar og tillögur. Ég fór í upphafi fundar yfir hinar margvíslegu samningsgerðir RSÍ. Hallgrímur Helgason sagði frá samningnum við útgefendur  og Gauti Kristmannsson fjallaði um  þýðingasamninginn og Sölvi Björn Sigurðsson kynnti könnun sína á kvikmyndarétti fyrir bókverk.
Samráðsfundur sem þessi er nauðsynlegur á hverju hausti , til að ræða kjaramálin, skoða landslagið og sóknarfærin. Við verðum að vera í góðu samtali svo stjórn fái skýr skilaboð og sterkt umboð til þess að þoka hlutum áfram.

1. Samningur höfunda við útgefendur. Það er skoðun stjórnar og ráðgefandi félagsmanna eftir að hafa skoðað málið að segja þessum samningum ekki upp að svo stöddu. En taka þá upp í vetur með viðsemjendum til að lagfæra og endurskoða eftirfarin atriði. Þar eru einkum fjögur atriði sem félagsmenn hafa verið ósáttir við:

a. Kiljuprósentin átján, en Hallgrímur gerði grein fyrir þeim í sínu erindi.

b. Ákvæði um skiptingu á fyrirframgreiðslum til höfunda sem fóru út við síðustu samninga og við viljum fá aftur inn á einhverju formi.

c. Rafbókaákvæði samninganna eru loðin, sérlega hvað varðar gildistíma. Við viljum skoða þessi ákvæði vel í ljósi þróunarinnar sem er hröð. Fram undan er málþing um rafbókina sem RSÍ stendur að ásamt öðrum og þar skýrast línur vonandi aðeins.

d. Staða höfunda við gjaldþrot forlaga. Nýlegt dæmi frá Uppheimum er nöturleg saga þar sem höfundar standa berskjaldaðir á meðan banki heldur útgáfunni gangandi til að fá upp í skuldir. Höfundar fara aftast í röðina og fá ekki greitt fyrir verk sín á meðan verið er að selja þau. Lögfræðingur RSÍ skoðar með okkur hvort hægt sé að innleiða í okkar samninga ákvæði sem verja okkar fólk við þessar aðstæður.

Þessi atriði viljum við fá viðsemjendur til að skoða með okkur fyrir áramót og við erum að setja saman afar öfluga nefnd félagsmanna til að ganga í viðræðurnar.

2. ÞÝÐINGASAMNINGUR er frá 21. des 2010 og endurnýjaði sig sjálfkrafa í desember í fyrra.  Við getum sagt þeim upp þegar við viljum, en verðum að vita nákvæmlega hvert við ætlum og hvar við ætlum að enda áður en það er gert. Við teljum mun vænlegra til árangurs að opna samninginn á sama hátt og við hyggjumst opna útgáfusamninginn og ræða þannig þá hluti sem betur mega fara. Í þýðingasamningum hefur flokkunarkerfið ekki virkað sem skyldi. Magneu Mattíasdóttur leiðir þetta skoðunarstarf í samvinnu við stjórn RSÍ.

Og það er nauðsynlegt að skoða landslagið í kringum okkur:

Við fórum á fund með kollegum okkar í Brussel í júní. Víða í Evrópulöndum eru menn ekki með útgáfusamninga og nærtækt dæmi er Svíþjóð, en þar eru höfundar samningslausir. Austurríkismenn voru að lenda samningi en þar eru engar prósentur og sömuleiðis Hollendingar, en þá dreymir um að fá prósentur inn í sína samninga þegar fram líða stundir. Það kom fram í framsöguerindum félaga okkar í Evrópu að algengt er að höfundar fái fimm til tíu prósent af verkum sínu og þó nokkuð um að nýir höfundar fái ekki greitt með öðru en væntingum um útgáfu á næstu bók. Og þetta vita okkar viðsemjendur hér á Íslandi.  Við teljum ekki fýsilegt að segja upp samningum nú, en að opna þá til að ræða einstaka ákvæði er afar nauðsynlegt og skyldi gerast reglulega því reynsla verður að komast á allt til að sjá hvort það gengur í raun.

3. RÚV SAMNINGAR verða væntanlega umfangsmestu viðræðurnar sem framundan eru í vetur . Nothæfir samningar við RÚV eru löngu tímabærir. Þeir eru tvíþættir- útvarp og sjónvarp. Viðsemjandi okkar er sammála um nauðsyn þess að gera nothæfa og virka samninga sem allra fyrst á milli RSÍ og RÚV og sammála um að núgildandi samningar okkar séu löngu úreltir. Við höfum verið með RÚV samningana í skoðun undanfarna mánuði og litið til samninga við sambærilegar stofnanir á Norðurlöndum. Þar stöndumst við alls ekki samanburð. Viðræður munu óhjákvæmilega taka mið af þeim samanburði. Samninganefnd er í burðarliðnum. Eftir samtal við útvarpsstjóra liggur fyrir að þessar viðræður geta hafist í október. Okkur hafa einnig borist margar þarfar og góðar ábendingar frá félagsmönnum varðandi greiðslur fyrir leikverk og flutning útgefins efnis í útvarpi og sjónvarpi, endurflutning á gömlu efni og varðandi framkvæmd við greiðslu til höfunda.

4. BÍÓRÉTTARSAMNINGUR.  Vinna við viðmiðunarplagg fyrir félagsmenn vegna sölu á kvikmyndarétti á bókverki hefur farið fram og Sölvi Björn Sigurðsson hefur haft veg og vanda að þeirri samantekt.  Við gerum ráð fyrir að geta lagt viðmiðunarplagg inn á síðuna hjá okkur fljótlega auk þess sem hægt verður að fá frekari upplýsingar á skrifstofunni, að venju.  Þessar upplýsingar er nauðsynlegt að hafa aðgengilegar svo höfundur viti hvernig hann á að taka fyrstu skref ef falast er eftir kvikmyndarétti og hvernig hann á að snúa sér í framhaldinu. Á félagsfundinum gerði Sölvi Björn grein fyrir sinni samantekt.

5. BÍÓHANDRITASAMNINGUR. Verið er að skoða kvikmyndasamninga fyrir frumsamið handrit. Til stendur að klára, með aðstoð lögfræðings félagsins, viðmiðunarsamning vegna kvikmyndahandrits og verður hann aðgengilegur á heimasíðunni. Við leggjum mikla áherslu á að kvikmyndasamningarnir séu skýrir, einfaldir og aðgengilegir  svo höfundar geti nýtt sér þá eða haft til hliðsjónar þegar þeir gera sína samninga við framleiðendur. Þessi vinna liggur sem stendur hjá reynslumiklu fólki í þessum efnum og stefnt er að því að samningurinn verði tilbúinn síðar í vetur.

6. LEIKHÚSSAMNINGAR: Leikhússamningarnir við stóru húsin hafa verið skoðaðir og það er álit allra að þeir séu góðir og þeir verða því ekki hreyfðir um sinn.

7. MENNTASTOFNUN eða Námsgagnastofnunin sáluga. Menntastofnun hefur tekið við kyndlinum og þar erum við í samráði við Hagþenki sem leiðir samninga við Menntastofnun líkt og við Námsgagnastofnun fyrr. Í vor komu til fundar við okkur og forsvarsmenn Hagþenkis fulltrúar frá vinnuhópi sem kannaði hvað betur má fara í samstarfi nýrrar Menntastofnunar við höfunda. Við bentum þar fyrst og fremst á samningsleysi sem hefur endað með einhliða plaggi frá Námsgagnastofnun til höfundar. Þetta vakti undrun á þessum vorfundi og okkur var heitið því að ný stofnun gangi hið allra fyrsta til samningaviðræðna svo gera megi nothæfa og tvíhliða samninga við höfunda. Að auki er brýnt að endurnýja endurbirtingarsamninginn okkar við nýja stofnun og Ragnheiður okkar er með það á sinni könnu.

Þá eru upptaldir okkar helstu samningar.

BÓKASAFNSSJÓÐUR: En við mæðumst í mörgu þegar kemur að kjaramálum höfunda. Þannig höfðu núverandi stjórnvöld tekið Bókasafnssjóð höfunda niður úr 45 milljónum í 23 milljónir og var staðan þannig fyrir rúmlega ári. Í fyrra náðist varnarsigur þegar okkur tókst með viðræðum, pexi og poti í menntamálaráðuneyti og meðal þingmanna, að koma þessum sjóði aftur upp í 45 milljónir. Við höfum haldið áfram viðræðum við ráðherra um Bókasafnssjóðinn og umhverfi hans og leggjum á það ofuráherslu að hann komist í ásættanlegt lagalegt umhverfi svo hann verði ekki háður geðþóttaákvörðunum stjórnmálamanna í framtíðinni og að ekki verði hægt að taka hann aftur fyrirvaralaust niður um helming. Ráðherra lofaði okkur í vor að vinna við lagafrumvarp um umhverfi Bókasafnssjóðs gæti farið fram í ráðuneytinu á þessu ári og jafnvel klárast á áramótum. Það er mikilvægt svo hægt verði að koma sjóðnum í stöðugri aðstæður.
Þetta var rætt á fundi með ráðherra í vor og svo bárust okkur þau gleðitíðindi í haust að sjóðurinn er í fjárlagafrumvarpi næsta árs 70 milljónir króna.
Bókasafnssjóðurinn er mjög mikilvægur. Hér er um að  ræða afnotagjöld . Langtímamarkmiðið er að sjóðurinn verði amk 300 milljónir miðað við núgildandi verðlag.

LAUNASJÓÐUR. Varðandi launasjóð rithöfunda þá er löngu orðið tímabært að auka í hann duglega. Það er gamalt markmið sem ekki hefur náðst í gegn ennþá. Þarna þarf að auka verulega í, ekki síst til að gæta að nýræktinni og taka vel á móti ungum höfundum sem ákveða að leggja skrifin fyrir sig. Við höfum farið fram á viðræður við menntamálaráðherra um launasjóð höfunda nú í haust. Við munum taka það samtal samhliða vinnunni við að koma Bókasafnssjóði í lagaumhverfi. Þarna verðum við þó að muna að við erum ekki eyland. Það er ekki hægt að bæta í launasjóð rithöfunda án þess að skoða samtímis alla listamannasjóðina. Við erum afar meðvituð um mikilvægi þess að eiga samtalið um launasjóð höfunda beint við ráðherra og viljum reka okkar málflutning á menningarlegum forsendum og leggjum áherslu á sérstöðu okkar, tungumál, bókmenntir, læsi og þjóðararf.
Mikilvægt er að vera í reglubundnu samtali við viðsemjendur okkar , halda góðu og stöðugu sambandi við yfirvald menntamála því með samtalinu vinnum við litlar orrustur og þokum málum í rétta átt.

Margar góðar tillögur voru lagðar fram á félagsfundinum, kraftmikið nesti fyrir viðræður framundan og fyrir það landslag sem til stendur að hanna áður en sest verður niður með viðsemjendum.

bestu kveðjur
Kristín Helga


Bókin í rafheimum – er ástæða til að óttast eða fagna?

Föstudaginn 2. október, á öðrum degi Lestrarhátíðar í Reykjavík, verður haldið opið málþing um mögulega framtíð bóka á íslensku í stafrænum heimi. Þingið er samstarfsverkefni Rithöfundasambands Íslands, Félags íslenskra bókaútgefenda, Hagþenkis, Landsbókasafns Íslands, Borgarbókasafns, Miðstöðvar íslenskra bókmennta og Reykjavíkur Bókmenntaborgar UNESCO.

Markmiðið er að skoða stöðuna á íslenskum bókamarkaði og velta vöngum yfir því sem framtíðin gæti borið í skauti sér.

Þingið verður haldið í fyrirlestrasal Þjóðminjasafnsog stendur frá kl. 13 – 17. Það er öllum opið og ekkert kostar inn.

DAGSKRÁ:

13.00
Halla Oddný Magnúsdóttir setur þingið og stýrir umræðum.

13.10
Gauti Kristmannsson, prófessor: Menningarpólitísk áhrif tæknibyltinga
Hér verður farið yfir hvernig tæknibyltingar breyta landslagi menningar og tungumáls og verður þetta fyrst og fremst skoðað út frá íslenskum sjónarhóli, en þó með samanburði við það sem er að gerast erlendis.

13.30
Egill Jóhannsson, formaður Félags íslenskra bókaútgefenda: Rafbókaútgáfa á Íslandi
Farið verður yfir þróun íslenskrar rafbókaútgáfu undanfarin ár og einnig innviðina og aðferðafræðina við útgáfu og sölu rafbóka. Egill mun einnig lýsa framtíðarsýn sinni á miðlun og sölu rafbóka á Íslandi á komandi misserum.

13.50
Ingibjörg Steinunn Sverrisdóttir, landsbókavörður: Rafbækur í Landsbókasafni Íslands – Háskólabókasafni
Fjallað verður um stafræna endurgerð íslenskra bóka og hugmyndir um íslenska Bókahillu, móttöku íslenskra rafbóka í skylduskilum og aðgengi að þeim. Einnig um erlendar fræðibækur og handbækur sem safnið kaupir og eru ýmist aðgengilegar á háskólasvæðinu eða opnar öllum landsmönnum á hvar.is.

14.10 Kaffihlé

14.30
Kristín Helga Gunnarsdóttir, formaður Rithöfundasambands Íslands: Rithöfundur í rafheimum: Stjórnlaus lukka?
Vangaveltur um stöðu höfunda í rafrænu samfélagi og rafrænni útgáfu. Nær höfundur nú milliliðalausu sambandi við lesendur sína eða verða milliliðirnir mikilvægari en nokkru sinni? Verður höfundur útgefandi og rekur sitt eigið bókasafn?

15.00
Pálína Magnúsdóttir, borgarbókavörður (Guðríður Sigurbjörnsdóttir flytur): Rafbækur og almenningsbókasöfn
Bókasöfn og ekki síst almenningsbókasöfn eru afar mikilvægur hlekkur í þeirri keðju sem tryggir læsi og lesskilning í samfélaginu. Víða um heim hafa bókasöfn og útgefendur leitað leiða til að finna útlánaform sem hentar öllum aðilum. Til eru nokkrar leiðir sem hafa verið farnar. Þeim verður lýst í stuttu máli ásamt þeirri leið sem Borgarbókasafn ásamt Landskerfi bókasafna er að skoða núna til að geta boðið upp á rafbækur sem safnkost. Það er trú okkar á Borgarbókasafninu að það séu sameiginlegir hagsmunir bókasafna, höfunda og útgefanda að sátt náist um hvernig þessu er háttað.

15.20
Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir, bókmenntafræðingur: Á ráfi í rafbókarheimi: lesendur, lesskilningur og lestraránægja
Í erindinu veltir Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir fyrir sér rafbókum út frá sjónarhóli lesenda. Hún fjallar um lestrarskilning og lestraránægju, og veltir sérstaklega fyrir sér hvaða möguleika áframhaldandi tækniþróun veitir prentleturshömluðum og hvaða kröfur skulu gerðar um aðgengi að rafbókum.

15.40
Pallborðsumræður

17.00
Léttar veitingar


Félagsfundur RSÍ um samningsmál á miðvikudag!

Kæru félagar, við boðum til félagsfundar í Gunnarshúsi miðvikudagskvöldið 16. september næstkomandi kl 20:00

Efni fundarins: SAMNINGAMÁLIN
Fundarstjóri Karl Ágúst Úlfsson
Farið yfir helstu samningamál RSÍ

KAFFI OG UMRÆÐUR

Fjölmennið!

Nú er lag að meta landslagið, koma sínum óskum á framfæri og ræða megin áhersluatriði svo samninganefndir fái skýrt umboð.

ATH. einungis fyrir félaga í Rithöfundasambandunu!


ORÐSTÍR 2015

Fimmtudaginn 10. september nk. veita Catherine Eyjólfsson og Erik Skyum-Nielsen viðtöku nýrri heiðursviðurkenningu sem er ætluð þýðendum íslenskra bókmennta á erlend mál.

Viðurkenningin nefnist ORÐSTÍR og forseti Íslands, Ólafur Ragnar Grímsson, mun afhenda hana á Bessastöðum fimmtudaginn 10. september kl. 17:00 í tengslum við Bókmenntahátíð í Reykjavík sem nú stendur yfir. Föstudaginn 11. september kl. 14.00 taka þau Catherine og Erik síðan þátt í pallborðsumræðum um þýðingar í Norræna húsinu ásamt rithöfundunum Bergsveini Birgissyni og Auði Övu Ólafsdóttur.

Heiðursviðurkenningunni ORÐSTÍR, sem merkir bókstaflega heiður eða sæmd (tír) orðsins, er ætlað að vekja athygli á ómetanlegu starfi þessara fjölmörgu einstaklinga, ásamt því að vera þakklætisvottur og hvatning til þeirra þýðenda sem viðurkenninguna hljóta hverju sinni.

Útbreiðsla íslenskra bókmennta erlendis hefur aukist jafnt og þétt á liðnum árum og áratugum. Ötult og óeigingjarnt starf fjölmargra snjallra þýðenda hefur skipt sköpum í því sambandi. Í mörgum tilvikum hafa þeir orðið öflugir sendiherrar íslenskrar menningar á erlendum vettvangi. Heiðursviðurkenningunni ORÐSTÍR, sem merkir bókstaflega heiður eða sæmd (tír) orðsins, er ætlað að vekja athygli á ómetanlegu starfi þessara fjölmörgu einstaklinga, ásamt því að vera þakklætisvottur og hvatning til þeirra þýðenda sem viðurkenninguna hljóta hverju sinni. Viðurkenningin er veitt annað hvort ár, einum eða tveimur einstaklingum sem hafa þýtt verk úr íslensku á annað mál með vönduðum hætti og með þeim árangri að aukið hafi hróður íslenskrar menningar á erlendum vettvangi. Hluti af viðurkenningunni er veglegur dvalarstyrkur sem er ætlað að auðvelda þýðendum að styrkja tengslin við menningu frummálsins eða markmálsins. Að þessu sinni var ákveðið að heiðra tvo þrautreynda og afkastamikla þýðendur, þau Catherine Eyjólfsson, sem þýðir af íslensku á frönsku, og Erik Skyum-Nielsen, sem þýðir af íslensku á dönsku.

Erik Skyum-Nielsen hefur verið ötull þýðandi íslenskra bókmennta á dönsku.

Erik Skyum-Nielsen er menntaður bókmenntafræðingur og virtur bókmenntagagnrýnandi. Hann hefur undanfarin 40 ár verið ötull og áhrifaríkur sendiherra íslenskra bókmennta í Danmörku, eða allt frá því að hann var ráðinn sendikennari í dönsku við Háskóla Íslands um miðjan áttunda áratuginn. Hann hefur þýtt yfir 40 íslensk verk á dönsku, þar á meðal fornsögur og eddukvæði en einnig ljóð, skáldsögur og leikrit eftir samtímahöfunda, m.a. Svövu Jakobsdóttur, Thor Vilhjálmsson, Stefán Hörð Grímsson, Birgi Sigurðsson, Fríðu Á. Sigurðardóttur, Gyrði Elíasson og Gerði Kristnýju. Samhliða hefur Erik fjallað um íslenskar bókmenntir í ræðu og riti við margvísleg tækifæri. Fyrstu þýðingar Eriks komu út árið 1981,annars vegar smásögur eftir íslensk samtímaskáld, hins vegar úrval ljóða eftir ungt íslenskt ljóðskáld, Einar Má Guðmundsson, sem hafði ári fyrr sent frá sér fyrstu tvær ljóðabækur sínar. Erik hefur allar götur síðan þýtt allflest verk Einars á dönsku skömmu eftir að þau hafa komið út á íslensku og lagt þannig grunn að þeim vinsældum sem Einar hefur notið í Danmörku. Að nokkru leyti greiddu þessar dönsku þýðingar Einari og fleiri íslenskum samtímahöfundum leið á aðra markaði, ekki síst á Norðurlöndum og í Þýskalandi.

Catherine Eyjólfsson hefur þýtt yfir 40 íslensk verk íslenskra höfunda á frönsku.

Á síðari árum hefur orðstír íslenskra bókmennta í Frakklandi vaxið til muna. Íslensk fornrit og rit Halldórs Laxness náðu ágætri fótfestu á frönskum bókamarkaði á tuttugustu öld en frá aldamótum hefur þýðingum á íslenskum samtímaskáldskap fjölgað og þær vakið verðskuldaða athygli. Meðal þeirra sem eiga ríka hlutdeild í þessari velgengni er Catherine Eyjólfsson sem fluttist til Íslands frá Frakklandi árið 1972, starfaði lengi sem frönskukennari en sneri sér á tíunda áratugnum að þýðingum. Hún hefur þýtt yfir 40 íslensk verk, þar á meðal skáldsögur og ljóð eftir mörg fremstu núlifandi skáld þjóðarinnar, svo sem Auði Övu Ólafsdóttur, Einar Má Guðmundsson, Guðberg Bergsson, Guðrúnu Evu Mínervudóttur, Gyrði Elíasson, Ingibjörgu Haraldsdóttur, Lindu Vilhjálmsdóttur, Pétur Gunnarsson, Sigurbjörgu Þrastardóttur, Sjón, Steinunni Sigurðardóttur, Svövu Jakobsdóttur og Thor Vilhjálmsson. Sum þessara verka hafa verið tilnefnd til virtra verðlauna, nú síðast þýðing Catherine á Svari við bréfi frá Helgu eftir Bergsvein Birgisson sem tilnefnd er til verðlauna sem háskólinn í Lille veitir höfundi og þýðanda í sameiningu.

Að ORÐSTÍR standa Miðstöð íslenskra bókmennta, Bandalag þýðenda og túlka, Íslandsstofa, embætti Forseta Íslands og Bókmenntahátíð í Reykjavík.

Að ORÐSTÍR standa Miðstöð íslenskra bókmennta, Bandalag þýðenda og túlka, Íslandsstofa, embætti Forseta Íslands og Bókmenntahátíð í Reykjavík. Í stjórn að þessu sinni sátu fyrir hönd þessara aðila þau Jón Karl Helgason, Magnea Matthíasdóttir, Kristjana Rós Guðjohnsen, Örnólfur Thorsson og Stella Soffía Jóhannesdóttir.


Jæja þá!

Jæja … Gleðitíðindi berast okkur frá yfirvaldinu. Við fögnum varlega í Gunnarshúsi en fögnum þó.
Sá mikli áfangasigur hefur náðst að samkvæmt fjárlagafrumvarpi fyrir 2016 er stefnt að því að Bókasafnssjóður höfunda verði 70 milljónir króna á næsta fjárlagaári.

Hann mun því hækka úr 45 milljónum, en sú leiðrétting náðist með miklu þjarki í fyrra og fór hann þá úr 23 milljónum.

En eins og við höfum sagt við ráðamenn og höldum áfram að leggja áherslu á með samtölum og fundum, þá verður þessi sjóður að komast í viðunandi lagaramma svo hann sé ekki háður geðþóttaákvörðunum stjórnvalda hverju sinni.

Að auki skal að sjálfsögðu stefna að því að þrefalda hann svo höfundar fái sanngjarnar greiðslur fyrir afnot af verkum sínum. En við erum lögð af stað í langferð, og njótum, að því er virðist, skilnings stjórnvalda.

Það er því ástæða til að fagna.
Bestu kveðjur,
Kristín Helga, Ragnheiður og stjórnin


Jæja – frá formanni

… jæja. Við í Gunnarshúsi gerum okkur klárar fyrir veturinn. Næg verkefni framundan.

Fyrsta mál á dagskrá haustsins eru samningarnir. Þann 17. september næstkomandi verður haldin félagsfundur hér í húsinu og allir hvattir til að mæta. Við förum yfir samningamálin, ræðum útgáfusamninginn og þýðingasamninginn og forysta RSÍ vill sterkt umboð frá baklandinu áður en farið verður í viðræður um breytingar og umbætur. Fleiri félagsfundir eru einnig áformaðir í vetur og má þar nefna fund um nýliðun og stöðu nýrra rithöfunda – afkomu og aðstæður.

Framundan er líka fagþing um rafbókina þar sem hagsmunaaðilar koma saman að okkar frumkvæði og ræða framtíðina og landslagið sem blasir við. Rafrænt umhverfi bókmenntanna var mjög fyrirferðarmikið á fundi norrænu rithöfundafélagana í Hörpu á vordögum og við förum með gott nesti þaðan inn á fagþingið í haust.

Gunnarshús mun iða af lífi í vetur og nú þegar er hafinn undirbúningur að sérlegum höfundakvöldum í húsinu á vegum Húsráðs. Slík kvöld lukkuðust afar vel í fyrra. Kvöldin verða átta og tveir höfundar sameinast um hverja kvöldstund. Auk þess er vert að minna félagsmenn á að nýta húsið sjálfir til bókakynninga og útgáfufagnaða í vetur.  Svo minnum við á vinnustofurnar góðu sem bjóðast félagsmönnum í einn til þrjá mánuði í senn gegn afar vægu kaffigjaldi.

Við höldum áfram að berja dyra hjá menntamálaráðuneytinu til að ræða við okkar fagráðherra um framtíð Bókasafnssjóðs og lagalegt umhverfi hans.Við gerum okkur vonir um að frumvarp um breytingu á Bókasafnssjóði líti dagsins ljós í vetur og komist úr ráðuneyti og inn á þing. Auk þess viljum við ræða við ráðherra um aðkomu rithöfunda að hinu svokallaða þjóðarátaki í læsi- en það varðar afkomu bókmenntanna og höfunda með beinum hætti.

Þá er nú gaman að geta þess að verkefni RSÍ, Skáld í skólum, er að fara af stað þessa dagana. Þar er metnaðarfull dagskrá í boði fyrir öll skólastig og geta félagsmenn kynnt sér hana á vef sambandsins undir Höfundamiðstöð. Hliðarverkefni Skálda í skólum þetta starfsár eru dagskrár til heiðurs minningu Halldórs Laxness, en í ár eru liðin sextíu ár frá því að hann hlaut bókmenntaverðlaun Nóbels.

Þá tókum við þátt í vígslu Steinshúss við Djúp nú í ágúst. Félagsheimilið að Nauteyri hefur verið gert upp til minningar um skáldið Stein Steinarr. Þar er sýning um skáldið og skáldaskjól- ibúð fyrir þá listasmenn sem vilja vinna tímabundið að verkefnum sínum á fæðingarslóð skáldsins. RSÍ á fulltrúa í stjórn hússins. Sambandið hefur einnig beitt sér fyrir því að Gröndalshús verði í eigu Reykjavíkurborgar í framtíðinni og þjóni þar sem skáldaskjól Bókmenntaborgar UNESCO. Sú hugmynd er í skoðun hjá borginni og verið að kanna leiðir til fjármögnunar á því verkefni til framtíðar.

Þetta er svona það helsta á borðinu nú þegar haustar og húmar að. Og svo vil ég endilega biðja ykkur að hafa samband og tala við okkur, fulltrúa ykkar, um það sem miður fer og það sem betur má fara, nýjar hugmyndir og ekki síst það sem vel er gert. Þetta er eins og með góðar fjölskyldur. Við verðum að tala saman.

Bestu kveðjur, Kristín Helga


Starfslaun listamanna 2016

Auglýst eru til umsóknar starfslaun listamanna sem úthlutað verður árið 2016 í samræmi við ákvæði laga nr. 57/2009. Umsóknarfrestur er til og með 30. september, kl. 17:00

Starfslaun eru veitt úr sex sjóðum, þeir eru:

  • launasjóður hönnuða
  • launasjóður myndlistarmanna
  • launasjóður rithöfunda
  • launasjóður sviðslistafólks
  • launasjóður tónlistarflytjenda
  • launasjóður tónskálda

Auk starfslauna er sjóðunum heimilt að veita ferðastyrki.

Umsóknir skiptast í fjóra flokka:

  • Starfslaun fyrir einn listamann í einn launasjóð – eða fleiri, falli vinnan undir fleiri en einn sjóð
  • Starfslaun fyrir skilgreint samstarf listamanna í einn launasjóð – eða fleiri, falli vinnan undir fleiri en einn sjóð
  • Starfslaun sviðslistafólks – hópar
  • Ferðastyrkir.

Sækja skal um listamannalaun á vefslóðinni www.listamannalaun.is sem leiðir umsækjanda beint inn á umsóknarsíðu listamannalauna hjá Rannís. Nota þarf íslykil eða rafræn skilríki við umsóknina.

Umsóknarfrestur rennur út 30. september 2015 kl. 17:00.

Hafi umsækjandi hlotið starfslaun áður, verður umsókn því aðeins tekin til umfjöllunar að framvinduskýrslu vegna fyrri starfslauna hafi verið skilað til stjórnar listamannalauna, sbr. ákvæði 4. gr. laga um listamannalaun nr. 57/2009.

Samkvæmt 3. gr. laga nr. 57/2009 er stjórn listamannalauna heimilt að færa umsókn á milli sjóða. Slíkt verður einungis gert í samráði við umsækjanda. Sé um að ræða umsókn í fleiri sjóði en einn fara úthlutunarnefndir viðkomandi sjóða sameiginlega yfir umsókn.

Upplýsingar um listamannalaun, lög og reglugerð er að finna í þessum tengli.

Nánari upplýsingar veitir Ragnhildur Zoëga á skrifstofu Rannís.

Stjórn listamannalauna, ágúst 2015