Rithöfundasamband Íslands

The Writers' Union of Iceland


Meirihluti landsmanna les bækur og fær hugmyndir að lesefni frá vinum og ættingjum. Konur lesa meira en karlar.

Miðstöð íslenskra bókmennta lét nýlega gera könnun á viðhorfi þjóðarinnar til m.a. bóklestrar, þýðinga, bókasafna og opinbers stuðnings við bókmenntir.

Niðurstöðurnar gefa sterkar vísbendingar um að lestur sé enn stór þáttur í lífi landsmanna og að viðhorf fólks sé jákvætt í garð bókmennta, lestrar og opinbers stuðnings við bókmenntir. Athyglisvert er að svarendum á aldrinum 18-24 ára finnst mikilvægara en öðrum aldurshópum að íslenskar bókmenntir hafi aðgang að opinberum stuðningi. Karlar lesa að meðaltali 2 bækur á mánuði en konur 3,5 og þær eru hlynntari opinberum stuðningi við bókmenntir en karlar. Vinir og ættingjar hafa mest áhrif á val á lesefni en einnig vegur umfjöllun í fjölmiðlun þungt.

 

  • Samkvæmt niðurstöðum könnunarinnar telur yfirgnæfandi meirihluti landsmanna, eða um 79%, mikilvægt að íslenskar bókmenntir hafi aðgang að opinberum stuðningi, sem er hærra hlutfall en í sambærilegri könnun frá síðasta ári. Konur eru í meirihluta þeirra og fólk á aldrinum 18-24 ára.

Opinber-studningur

Mynd 1. Niðurstöður fyrir spurninguna Hversu mikilvægt eða lítilvægt finnst þér að íslenskar bókmenntir hafi aðgang að opinberum stuðningi?” Myndin sýnir hlutfall þeirra sem tóku afstöðu.

  • Niðurstöður sýna að 72% svarenda hafa lesið eða hlustað á bók/bækur síðastliðna 30 daga að hluta eða í heild. Um 86% þeirra hafa lesið hefðbundnar bækur á síðustu 12 mánuðum, 31% lesið rafbækur og 35% hlustað á hljóðbækur. Karlar lesa að meðaltali 2 bækur á mánuði en konur 3,5.

Mynd 2. Niðurstöður fyrir spurninguna Hversu margar bækur hefur þú lesið eða hlustað á síðastliðna 30 daga, að hluta eða í heild?” Myndin sýnir hlutfall þeirra sem tóku afstöðu.

  • Samkvæmt niðurstöðum fá um 56% svarenda hugmyndir að lesefni frá vinum og ættingjum, um 40% í umfjöllun í fjölmiðlum, 30% í umfjöllun á samfélagsmiðlum, um 26% í bókabúðum, um 25% í auglýsingum og um 20% á bókasöfnum.

Hugmyndir-ad-lesefni

Sjá ítarlegri niðurstöður um þrjár ofangreindar spurningar hér .

Þátttakendur voru spurðir eftirfarandi sjö spurninga:

  1. Hversu margar bækur hefur þú lesið eða hlustað á síðastliðna 30 daga, að hluta eða í heild?“
  2. Hversu oft eða sjaldan hefur þú lesið/hlustað á bækur með eftirfarandi hætti á síðastliðnum 12 mánuðum?“
  3. Lest þú á íslensku eða öðru tungumáli?“
  4. Hversu oft eða sjaldan hefur þú nýtt þér þjónustu bókasafna á Íslandi á síðastliðnum 12 mánuðum?“
  5.  „Hversu sammála eða ósammála ert þú eftirfarandi fullyrðingu: Það er mikilvægt að þýða nýjar erlendar bækur á íslensku.“
  6. Hvar færð þú helst hugmyndir að lesefni?“
  7. Hversu mikilvægt eða lítilvægt finnst þér að íslenskar bókmenntir hafi aðgang að opinberum stuðningi?“

Sjá heildarniðurstöður könnunarinnar hér .

Zenter rannsóknir framkvæmdi könnunina fyrir Miðstöð íslenskra bókmennta dagana 31. október til 12. nóvember sl., úrtakið var 2480 einstaklingar, 18 ára og eldri, og var svarhlutfall 53% eða 1311 manns. Tekið er tillit til kyns, aldurs og búsetu.

Auk Miðstöðvar íslenskra bókmennta lögðu eftirtaldir könnuninni lið: Borgarbókasafn, Félag bókaútgefenda, Hagþenkir, Landsbókasafn – Háskólabókasafn, Reykjavík Bókmenntaborg og Rithöfundasamband Íslands.


Umsögn stjórnar RSÍ um frumvarp um stuðning við útgáfu bóka á íslensku

Stjórn RSÍ hefur nú skilað umsögn um frumvarp Lilju Alfreðsdóttur um stuðning við útgáfu bóka á íslensku. Umsögnina og aðrar umsagnir sem borist hafa má lesa á vef allsherjar- og menntamálanefndar. https://www.althingi.is/thingstorf/thingmalin/erindi/?ltg=149&mnr=176

 


Ekki semja af ykkur!

Rithöfundasambandið minnir á gildandi samninga félagsins. Við viljum brýna fyrir höfundum að vísa í og nota þá samninga sem RSÍ hefur gert við viðsemjendur og eru aðgengilegir á vefsíðu okkar. Ef um annars konar samninga er að ræða er mikilvægt að félagsmenn sæki aðstoð til skrifstofu RSÍ og þiggi þá ráðgjöf sem þar er í boði og byggir á áralangri reynslu og þekkingu á samningamálum.


Skýrsla starfshóps um bókmenningarstefnu

downloadKristján Þór Júlíusson þáverandi mennta- og menningarmálaráðherra skipaði sl. haust starfshóp um gerð bókmenningarstefnu þar sem íslensk bókaútgáfa og aðstæður hennar yrðu skoðaðar.

Í skýrslunni eru settar fram tillögur að aðgerðum sem ætlað er að styrkja íslenska bókaútgáfu, efla höfunda og tryggja börnum aðgang að góðum bókum og námsefni.

Skýrslan er aðgengileg hér á vef stjórnarráðsins.


Ritunarþing 11. apríl

Þann 11. apríl nk. standa Félag fagfólks á skólasöfnum, Háskóli Íslands, Kennarasamband Íslands, Menntamálastofnun, Rithöfundarsamband Íslands, Samtök móðurmálskennara og Sögur – Samtök um barnamenningu saman að málþingi til að vekja athygli á ritun í grunnskólum. 


Frítt verður á þingið og veitingar í boði. Allir velkomnir!

Ritunarþing


Áríðandi skilaboð vegna höfundarréttar

Erindi þetta er vegna bréfs fulltrúa Storytel Iceland til félagsmanna RSÍ.

Þegar Storytel á Íslandi opnaði fyrir tæpri viku kom í ljós að þar voru gerð aðgengileg í áskrift verk margra íslenskra höfunda og þýðenda sem aldrei höfðu gefið til þess leyfi eða skrifað undir samninga þar um. Fulltrúi Storytel hafði áður sent RSÍ drög að samningi alþjóðafyrirtækisins til yfirlestrar en ljóst var að ekki var hægt að mæla með að höfundar undirrituðu samninginn óbreyttan heldur þyrftu að fara fram viðræður um breytingar á samningnum til að RSÍ gæti mælt með honum. Um þetta var fulltrúa Storytel kunnugt. RSÍ telur eðlilegast að stéttarfélagið sé sá aðili sem semji við áskriftarveitu á borð við Storytel og lítur RSÍ svo á að þær samningaviðræður hafi verið í burðarliðnum þegar Storytel opnaði í síðustu viku.

Í hefðbundnum útgáfusamningi eins og flestir rithöfundar skrifa undir og er milli FÍBÚT (Félags íslenskra bókaútgefenda) og Rithöfundasambandsins felst EKKI og hefur aldrei falist streymisréttur í áskrift. Þessi afstaða RSÍ hefur legið fyrir allan tímann og sá RSÍ ástæðu til að senda bréf til FÍBÚT í októberbyrjun og ítreka afstöðu sambandsins. Fulltrúi Storytel á Íslandi hefur haft þær upplýsingar um margra mánaða skeið.

RSÍ ítrekar að það er afstaða sambandsins að áskriftarstreymisréttur tilheyri rithöfundum hafi þeir ekki sérstaklega samið um framsal hans. Enn fremur er ástæða til að minna rétthafa á að þeim ber engin skylda til að semja um framsal réttarins til útgefenda, áskriftarveitu eða annarra aðila hafi þeir ekki hug á því.

Lögmaður RSÍ fer með þessi mál fyrir hönd félagsins. Hafið endilega samband við skrifstofu RSÍ með tölvupósti, símtali eða heimsókn í Gunnarshús þar sem skrifstofa RSÍ getur farið vandlega yfir málið með hverjum og einum.

Sýnum samstöðu og stöndum vörð um höfundarréttinn,

Stjórn og starfsfólk RSÍ