Rithöfundasamband Íslands

The Writers' Union of Iceland


Brynjólfur Þorsteinsson handhafi Ljóðstafs Jóns úr Vör

Brynjólfur Þorsteinsson handhafi Ljóðstafs Jóns úr Vör og Katín Anna Gustavsdóttir, sem var hlutskörpust í ljóðakeppni grunnskólanna.

Brynjólfur Þorsteinsson handhafi Ljóðstafs Jóns úr Vör og Katín Anna Gustavsdóttir, sem var hlutskörpust í ljóðakeppni grunnskólanna.

Ljóðstafur Jóns úr Vör var afhentur í 17. sinn við hátíðlega athöfn í Salnum á afmælisdegi skáldsins þann 21. janúar. Alls bárust 302 ljóð í keppnina en jafnframt voru úrslit í Ljóðasamkeppni grunnskóla Kópavogs kunngjörð en 170 ljóð bárust frá grunnskólabörnum.

Handhafi Ljóðstafsins árið 2019 er Brynjólfur Þorsteinsson sem fæddur er 1990 en um ljóð hans Gormánuður segir dómnefnd m.a.: „…dregur fram íslenskan hversdag sem birtist dularfullur og margræður, þar sem samruni náttúru og líkama myndar óljós og áhugaverð mörk milli heima“.

Gormánuður

allir hrafnar eru gat

líka þessi sem krunkar
uppi á ljósastaur

eins og brot
í himingrárri tönn

sjóndeildarhringurinn nakin tré
skorpin vör

pírðu augun
einblíndu á fjaðursortann

það glittir í úf

allir hrafnar eru gat
og innvolsið uppdráttur að morgundegi

líka í þessum sem krunkar
uppi á ljósastaur

lestu hann
með vasahníf og opinn munn

hjartað springur
eins og ber undir tönn

bragðið er svart

eftir Brynjólf Þorsteinsson handhafa Ljóðstafsins 2019

Í öðru sæti var Margrét Lóa Jónsdóttir fyrir ljóðið Allt sem lifir deyr og þriðja sætið hlaut Elías Knörr fyrir ljóðið Sunnudögum fækkar með sérhverri messu! Sérstaka viðurkenningu hlutu auk þess ljóðskáldin Eyrún Ósk Jónsdóttir, Dagur Hjartarson, Arndís Þórarinsdóttir, Vilhjálmur B. Bragason, Hjörtur Marteinsson og Björk Þorgrímsdóttir.

Rithöfundasamband Íslands óskar Brynjólfi og öðrum verðlauna- og viðurkenningahöfum innilega til hamingju!

Hlutskörpust í grunnskólakeppninni var Katrín Valgerður Gustavsdóttir sem var verðlaunuð fyrir ljóðið Súðavík en hún er nemandi í 10. bekk Kárnsesskóla.

Dómnefnd skipuðu Bjarni Bjarnason formaður, Ásdís Óladóttir og Ásta Fanney Sigurðardóttir.

Lesa meira


SÓLVEIG PÁLSDÓTTIR – BÆJARLISTAMAÐUR SELTJARNARNESS 2019

BaejarlistmSeltjn_180119_JSX0991.JPGSólveig Pálsdóttir rithöfundur var útnefnd bæjarlistamaður Seltjarnarness 2019 við hátíðlega athöfn á bókasafni Seltjarnarness föstudaginn 18. Janúar. Þetta er í 23ja sinn sem bæjarlistamaður Seltjarnarness er útnefndur en í fyrsta sinn sem að rithöfundur hlýtur þennan heiður.
Menningarnefnd Seltjarnarness sér um val bæjarlistamanns ár hvert og veitti Guðrún Jónsdóttir formaður menningarnefndar Sólveigu viðurkenningingarskjal ásamt starfsstyrk að upphæð 1.000.000 kr. sem fylgir nafnbótinni.

Sólveig hefur búið á Seltjarnarnesi til fjölda ára og ætíð gefið mikið af sér til menningarmála í bæjarfélaginu. Var meðal annars formaður menningarnefndar í 8 ár, á árunum 2002-2010 og kom á þeim tíma mörgum góðum menningartengdum verkefnum á koppinn. Sólveigu hefur ennfremur í gegnum tíðina verið trúað fyrir ýmsum störfum í nefndum og fagráðum er varða listir og menningu innan og utan Seltjarnarness. Það er ekki ofsögum sagt að Sólveig er afar fjölhæf á sviði lista, skapandi greina og miðlunar. Hún er í grunninn menntuð leikkona frá Leiklistarskóla Íslands og starfaði sem slík auk þess að vera dagskrárgerðarmaður hjá RÚV frá 1982-1990. Sólveig leikur enn öðru hverju og lék m.a. í sjónvarpsþáttaröðunum Dagvaktin, Venjulegt fólk sem og Réttur 1 og Réttur 2. 

Á árinu 1996 lauk Sólveig almennri bókmenntafræði og kennsluréttindanámi frá Háskóla Íslands. Hún hefur starfað sem íslensku- tjáningar- og leiklistarkennari auk þess sem hún hefur haldið fjölda námskeiða fyrir einstaklinga og stjórnendur sem vilja bæta sig í samskiptum, sjálfstyrkingu, tjáningu og framkomu.
Frá árinu 2013 hefur Sólveig starfað sem rithöfundur. Þegar hafa komið út eftir hana fjórar glæpasögur sem allar hafa hlotið góða dóma og vinnur Sólveig nú að sinni fimmtu bók sem kemur út í haust. Fyrsta skáldsagan hennar, Leikarinn kom út árið 2012, Hinir réttlátu árið 2013, Flekklaus árið 2015 og Refurinn árið 2017. Bækur hennar hafa verið gefnar út erlendis og bíómynd eftir Leikaranum hefur verið í undirbúningi. Að auki vinnur breskt kvikmyndafyrirtæki að fjármögnun sjónvarpsþáttaraðar byggða á bókinni Refurinn. 

Við afhendinguna flutti Sólveig eftir farandi ávarp:

Að að vera valinn bæjarlistamaður gleður mig af öllu hjarta. Fyrir því liggja margar ástæður og ég ætla að telja upp nokkrar:
Af því að fyrir sex -sjö árum snéri ég lífi mínu á hvolf og sagði upp ágætri vinnu til að einbeita mér að því að skrifa bækur. Ég væri að ljúga ef ég segði að það hafi alltaf verið auðvelt.
Af því að mér þykir vænt um bæinn minn en hér hef ég, áður forfallinn Vesturbæingur, búið síðan 1995 og hef hreint ekkert á móti því að bera hér beinin.
Af því að í hópi þeirra 23 listamanna sem borið hafa titilinn síðan að Gunnar Kvaran sellóleikari var valinn fyrstur árið 1996 er enginn rithöfundur.
Af því að menning og listir eru nauðsyn öllum samfélögum eða reynið að ímynda ykkur heim án sagna, án myndlistar, án tónlistar, án hönnunar, án leiklistar og án skáldskapar.
Af því að ég trúi á bókina … í öllum formum, innbundna, í kilju, á lesbretti, í streymisveitum og hljóðbók. Því eitt form þarf ekki að útrýma öðru.
Af því að við þurfum bækur, allskonar bækur, fjölbreyttar bækur! Bækur sem heilla, spenna, trylla, fræða,sefa, græta, vekja hræðslu, hlátur, ótta … því bækur hjálpa okkur við að setja okkur í annarra spor og skilja manneskjuna í öllum sínum margbreytileika. Þær opna nýja heima, þenja tilfinningasvið okkar og skilning á veruleika annarra.
Af því að lestur er gríðarlega mikilvægur, miklu mikilvægri en margir gera sér grein fyrir. Ég fullyrði að lestarkunnátta sé undirstaða lýðræðisins eins og við þekkjum það. Því minna sem við lesum, því minna sem við skiljum af því sem er að gerast í veröldinni því auðveldara er fyrir fyrirsagna- og alhæfingarsmiði að ná tökum á hugsun okkar.
Lesfærni, lesskilningur, lesfimi og fjölbreyttur orðaforði næst aðeins með því að lesa alla ævina. Því að lestur er ekki meðfæddur hæfileiki heldur lært atferli sem þarf að þjálfa og halda við. Til þess að allt þetta gangi upp þarf fjölbreytt úrval bóka sem vekja áhuga á enn meiri lestri.
Af því að sem fyrrum kennari veit ég að hægt er að nota margar spennandi aðferðir til að glæða áhuga nemenda á bókalestri, auka skilning og innlifun þeirra. Ég veit líka að staðlaðar, þurrar staðreyndaspurningar og fráhrindandi lesefni getur gert nemendur fráhverfa bókum.
Af því að mér er annt um íslenskuna og að áfram verði skrifaðar bækur á íslensku, leikrit á íslensku, handrit að sjónvarpsþáttum og kvikmyndum á íslensku. Þeir eru til sem telja daga bókarinnar talda og að tungumálið okkar muni líða undir lok á næstu áratugum. Einu sinni áttu útvarpið og kvikmyndin að deyja vegna sjónvarpsins, sjónvarpið og kvikmyndalistin að lognast út af vegna myndbandanna, leikhúsin að deyja; fyrst vegna útvarpsins, seinna sjónvarpsins, svo myndbanda og enn síðar vegna streymisveita á borð við Netflix. Að ógleymdu andláti ljóðsins sem hefur margoft verið spáð og núna er víst bókinni búinn bráður bani. En höfum það hugfast að ekkert af þessu hefur ræst en margskonar sveiflur og þróun auðvitað átt sér stað. Og ef við sameinumst um að standa vörð um íslenskuna og sýnum metnað í verki þá lifir hún líka.
Af því að ég er hrædd um að ef við glötum tungumálinu okkar þá verði ekkert lengur sem sameinar okkur sem þjóð.
Ég vil þakka Menningarnefnd og Seltjarnarnesbæ innilega fyrir þá virðingu sem mér er sýnd sem listamanni og mun hér eftir sem og hingað til leggja mitt að mörkum til að efla menningarstarf bæjarins.
Takk fyrir mig!


Fjöruverðlaunin

fjoruverdlaun_4

Fjöruverðlaunin – bókmenntaverðlaun kvenna – voru afhent við hátíðlega athöfn í Höfða í dag,  miðvikudaginn 16. janúar. Verðlaun voru, sem fyrr, veitt í þremur flokkum.

Smásagnasafn Guðrúnar Evu Mínervudóttur, Ástin, Texas, fékk verðlaun í flokki fagurbókmennta. Í rökstuðningi dómnefndar segir að bók Guðrúnar Evu geymi fimm smásögur sem láti ekki mikið yfir sér.

Mynd með færslu
 

„Þær eru lágstemmdar á yfirborðinu en undir niðri krauma miklar tilfinningar. Sögurnar hvefast allar um ástina og fjalla bæði um nánd og skortinn á henni. Þetta er fádæma vel gert; mannlýsingar eru trúverðugar og vekja samkennd með persónum og samskiptum þeirra er lýst af slíkri dýpt og næmi að þau láta lesandann vart ósnortinn. Þrátt fyrir erfitt viðfangsefni er stíllinn léttur, lipur og myndrænn og jafnan er stutt í húmorinn. Það er unun að lesa sagnasveiginn Ástin, Texas.“

Þjáningarfrelsið – óreiða hugsjóna og hagsmuna í heimi fjölmiðla eftir Auði Jónsdóttur, Báru Huld Beck og Steinunni Stefánsdóttur fékk verðlaunin í flokki fræðibóka og rita almenns eðlis. Í rökstuðningi dómnefndar segir að bókin sé mikilvægt og tímabært framlag til íslenskra bókmennta.

Mynd með færslu
 

„Í okkar fámenna landi sem annarstaðar í veröldinni er tjáningarfrelsi einn af helstu mælikvörðunum á frjálsræði borgaranna – þar sem við sögu koma afskipti stjórnmálaafla og eignarhald á fjölmiðlum með tilheyrandi  hagsmunaárekstrum.“

Fíasól gefst aldrei upp eftir Kristínu Helgu Gunnarsdóttur fékk verðlaun í flokki barna- og unglingabókmennta. Í rökstuðningi dómnednar segir að í þessari sjöttu bók um úrræðagóða ærslabelginn Fíusól sé lesandinn vakinn til umhugsunar um ýmis alvarleg málefni sem tengjast réttindum barna.

 

Mynd með færslu

„Umræða um siðferðileg álitamál er sett fram af barnslegri einlægni en um leið alvöru sem dýpkar undirtón sögunnar. Persónur bókarinnar eru ekki byggðar upp af staðalímyndum heldur eru þær lifandi og margræðar rétt eins og heimur Fíusólar. Fíasól gefst aldrei upp er margslungin bók fyrir breiðan aldurshóp þar sem Kristín Helga Gunnarsdóttir dregur upp sannfærandi myndir af átökum og uppgötvunum í lífi Fíusólar, breyskleika hennar og styrk.“

Einnig voru tilnefndar til Fjöruverðlaunanna 2019 bækurnar Ungfrú Ísland eftir Auði Övu Ólafsdóttur og Kláði eftir Fríðu Ísberg í flokki fagurbókmennta; Krullað og klippt: Aldarsaga háriðna á Íslandi eftir Báru Baldursdóttur og Þorgerði H. Þorvaldsdóttur og Skiptidagar – Nesti handa nýrri kynslóð eftir Guðrúnu Nordal í flokki fræðibóka og rita almenns eðlis; Lang-elstur í leynifélaginu eftir Bergrúnu Írisi Sævarsdóttur og Sjúklega súr saga eftir Sif Sigmarsdóttur og Halldór Baldursson í flokki barna- og unglingabókmennta.

Dómnefndir Fjöruverðlaunanna 2019 skipa Guðrún Lára Pétursdóttir, Jóna Guðbjörg Torfadóttir og Kristín Ástgeirsdóttir í flokki fagurbókmennta; Dalrún J. Eygerðardóttir, Sóley Björk Guðmundsdóttir og Unnur Jökulsdóttir í flokki fræðibóka og rita almenns eðlis; og Arnþrúður Einarsdóttir, Guðrún Jóhannsdóttir og Sigrún Birna Björnsdóttir í flokki barna- og unglingabókmennta.


Úthlutanir úr Ljósvakasjóði – skráning og umsóknir vegna 2017

Í samræmi við reglur um ráðstöfun greiðslna frá Innheimtumiðstöð rétthafa – IHM auglýsir Rithöfundasamband Íslands hér með eftir umsóknum um fjárframlög úr Ljósvakasjóði. Rétt til úthlutunar eiga handritshöfundar, leikskáld, rithöfundar, þýðendur og aðrir höfundar og þýðendur leikins efnis og annarra skáldverka, sem flutt (frumflutningur og endurflutningur) hafa verið í hljóð- eða sjónvarpi árið 2017. Úthlutun vegna 2018 verður auglýst síðar.

Um úthlutun geta sótt allir þeir sem telja sig eiga rétt, án tillits til félagsaðildar. Höfundum handrita fræðslu- og heimildamynda er bent á að sækja um til Hagþenkis – félags höfunda fræðirita og kennslu­gagna.

Reglur um Ljósvakasjóð

Um tvenns konar umsóknir er að ræða:

  1. Umsókn um úthlutun skv. réttindum. Skráning í Ljósvakasjóð. Leitað er eftir skráningarupplýsingum rétthafa sem telja sig eiga rétt til úthlutunar skv. 2. gr. Skráningarupplýsingum skal skilað á þar til gerðu umsóknareyðublaði. Það þurfa höfundar einungis að fylla út einu sinni og eru eftir það skráðir í sjóðinn og fá úthlutað árlega eftir réttindum.
  2. Rétthafagreiðslur skv. sérstökum umsóknum. Úthlutun skv. 5. gr. B. Um slíka úthlutun geta sótt rétthafar að styttri verkum, brotum úr verkum, stökum ljóðum, sem og frumhöfundar skáldverka sem leikgerðir, þættir eða kvikmyndir hafa verið gerðar eftir. Í umsóknum um greiðslur skv. þessum lið skal rökstyðja og gera grein fyrir notkun á einstökum verkum á umsóknartímabili. Úthlutað er á grundvelli mats úthlutunarnefndar. Umsóknareyðublað.

Með skráningu/umsókn fylgi yfirlit um birt verk umsækjanda í hljóð- eða sjónvarpi  árið 2017. Taka skal fram lengd flutnings í mínútum, flutningsstað, dagsetningu flutnings og hlutfall ef höfundar eru fleiri en einn.

Sótt er um á rafrænum eyðublöðum á heimasíðu Rithöfundasambandsins:

Umsókn og skráning í Ljósvakasjóð

Umsókn um úthlutun skv. 5. gr. B.

Skráningar og umsóknir skulu berast fyrir 6. febrúar 2019. Ekki er tekið við umsóknum eftir þann tíma.


Úthlutun starfslauna til rithöfunda 2019

Launasjóður rithöfunda – 555 mánuðir

12 mánuðir
Andri Snær Magnason
Auður Jónsdóttir
Bergsveinn Birgisson
Eiríkur Örn Norðdahl
Gerður Kristný Guðjónsdóttir
Guðrún Eva Mínervudóttir
Gyrðir Elíasson
Jón Kalman Stefánsson
Kristín Eiríksdóttir
Oddný Eir Ævarsdóttir
Ófeigur Sigurðarson
SJÓN – Sigurjón B. Sigurðsson
Steinar Bragi Guðmundsson
Vilborg Davíðsdóttir

9 mánuðir
Bjarni M. Bjarnason
Bragi Ólafsson
Dagur Hjartarson
Einar Már Guðmundsson
Eiríkur Ómar Guðmundsson
Hildur Knútsdóttir
Kristín Helga Gunnarsdóttir
Kristín Ómarsdóttir
Kristín Steinsdóttir
Ragnar Helgi Ólafsson
Ragnheiður Sigurðardóttir
Sigrún Pálsdóttir
Sigurbjörg Þrastardóttir
Steinunn Sigurðardóttir
Sölvi Björn Sigurðsson
Þórdís Gísladóttir
Þórunn Jarla Valdimarsdóttir

6 mánuðir
Alexander Dan Vilhjálmsson
Áslaug Jónsdóttir
Bergrún Íris Sævarsdóttir
Björn Halldórsson
Elísabet Kristín Jökulsdóttir
Emil Hjörvar Petersen
Friðgeir Einarsson
Fríða Jóhanna Ísberg
Guðmundur Jóhann Óskarsson
Gunnar Helgason
Gunnar Theodór Eggertsson
Halldór Armand Ásgeirsson
Haukur Ingvarsson
Hermann Stefánsson
Huldar Breiðfjörð
Jón Atli Jónasson
Jónína Leósdóttir
Kári Torfason Tulinius
Linda Vilhjálmsdóttir
Ólafur Gunnarsson
Pétur Gunnarsson
Ragnhildur Hólmgeirsdóttir
Sigríður Hagalín Björnsdóttir
Sigrún Eldjárn
Snæbjörn Brynjarsson
Steinunn Guðríður Helgadóttir
Sverrir Norland
Tyrfingur Tyrfingsson
Þórarinn Eldjárn
Yrsa Þöll Gylfadóttir

3 mánuðir
Adolf Smári Unnarsson
Arngunnur Árnadóttir
Bergur Þór Ingólfsson
Davíð Stefánsson
Elísa Jóhannsdóttir
Eva Rún Snorradóttir
Eyrún Ósk Jónsdóttir
Guðmundur Sveinbjörn Brynjólfsson
Jóhanna Friðrika Sæmundsdóttir
Jónas Reynir Gunnarsson
Kári Páll Óskarsson
Orri Harðarson
Pedro Gunnlaugur Garcia
Ragnheiður Eyjólfsdóttir
Soffía Bjarnadóttir
Úlfar Þormóðsson
Þorvaldur Sigurbjörn Helgason
Ævar Þór Benediktsson

Úthlutunarnefnd: Dr. Ásdís Sigmundsdóttir, Kjartan Már Ómarsson, Þórður Helgason.


Nýskráningar vegna greiðslna vegna útlána á bókasöfnum 2019

Af árlegri fjárveitingu Alþingis fyrir afnot á bókasöfnum er úthlutað til rithöfunda, þýðenda, myndhöfunda og annarra rétthafa, samkvæmt útlánum og afnotum verka þeirra á bókasöfnum. Um úthlutun gilda lög nr. 91/2007 með síðari breytingum og reglur nr. 323/2008.

Til að öðlast rétt til úthlutunar úr sjóðnum þurfa höfundar og rétthafar að sækja um á sérstökum eyðublöðum sem finna má á heimasíðu, https://rsi.is/bokasafnagreidslur/umsoknareydublad/

Umsóknarfrestur er til 31. janúar

Vakin er athygli á að þeir sem nú þegar hafa skilað skráningu þurfa EKKI að skrá sig aftur. Ný verk eru sjálfkrafa færð á skrá höfundar.


Elísabet Jökulsdóttir hlýtur viðurkenningu Rithöfundasjóðs Ríkisútvarpsins

ekj2

Elísabet Kristín Jökulsdóttir hlaut viðurkenningu Rithöfundasjóðs Ríkisútvarpsins fyrir ritstörf þann 4. janúar. Þetta er í 63. sinn sem veitt er viðurkenning Rithöfundasjóðs Ríkisútvarpsins og þetta eru því elstu verðlaun Íslands á sviði bókmennta. Í rökstuðningi úthlutunarnefndar segir meðal annars: „Eitt mikilvægasta framlag hennar til íslenskra bókmennta eru skrif hennar um kvenlíkamann, kynvitundina og skömmina. Hún hefur fært í orð þá hluti sem legið hafa í þagnargildi langt fram á okkar daga, og gerði það áður en samfélagið var tilbúið að hlusta. Það er fyrst með nýrri kynslóð kvenna og í kjölfar samfélagsmiðlahreyfinga síðustu ára sem samfélagið hefur öðlast getu að meta þetta framlag til fulls.“
Elísabet sendi frá sér sína fyrstu ljóðabók, Dans í lokuðu herbergi 1989 og gaf hana sjálf út. Síðan hefur hver bókin rekið aðra, smáprósar, ljóð, smásögur auk þess sem Elísabet hefur skrifað leikrit sem að minnsta kosti sum hver hafa verið gefin út á bók auk þess að vera leikin á sviði. Umfjöllunarefni Elísabetar hafa verið af margvíslegum toga en konan og stúlkan, barnið hafa gjarnan verið í brennidepli í textum sem virðast eins og næstum því skapa sig sjálfir á ákafri leit og sjálfskrufningu þar sem raunveruleiki og fantasía takast á og er þá draumurinn oftar en ekki raunverulegri en efnisheimurinn enda búa í draumunum ást og sorg og endalaust flæði sem samsvarar náttúrunni.

Við afhendingu viðurkenningarinnar afhenti Elísabet Magnúsi Geir Þórðarsyni útvarpsstjóra skál með vatnsdropa í sem endurspegla á eins konar tjörn, sjálfsprottna tjörn. „Já, ég var að hugsa um það að við myndum bara öll setja skál út í glugga með vatni í, þá kæmi friður í heiminum og við myndum smám saman senda út góðar hugsanir og öll stríð myndu hætta,“ sagði Elísabet Jökulsdóttir í viðtali við Jórunni Sigurðardóttur strax í lok verðlaunaafhendingarinnar. Elísabet hefur bryddað upp á ýmsum gjörningum í gegnum tíðina, sem vakið hafa mikla athygli.

Á heimasíðu RÚV má hlusta á viðtal Jórunnar Sigurðardóttur við Elísabetu Jökulsdóttur á afhendingu Menningarviðurkenninga RÚV.

Rithöfundasamband Íslands óskar Elísabetu innilega til hamingju með viðurkenninguna.