Rithöfundasamband Íslands

The Writers' Union of Iceland


Jæja í desember

Jæja! þá eru margir félagsmenn á fleygiferð í jólabókaflóði og aðrir spinna sína þræði í fjölbreyttum miðlum ritlistarinnar. Höfundar koma enda víða við og hafa breiðvirk áhrif á samtímann með verkum sínum. Félagarnir sópa að sér vegtyllum og tilnefningum þessa dagana og þeir fá hér með hamingjuóskir. Upplestrarhrinan nær hámarki nú í desember og við minnum höfunda á mikilvægi þess að fá greitt fyrir vinnu sína, minnum aftur og aftur á nauðsyn þess að fá greitt fyrir að koma fram og troða upp!  Taxti RSÍ, sem sjá má á vefsíðu okkar, er afar hófsamur og ætlaður sem lágmarksviðmið.

Í Gunnarshúsi er þeytingur að venju. Við höfum fundað með útgefendum vegna hljóðbókamála, en RSÍ er með gildandi samning við menntamálaráðuneyti á grundvelli 19. greinar höfundalaga sem fjallar um réttindi prentleturshamlaðra. Víst er að margt er gallað við samninginn og við höfum óskað eftir viðræðum um endurupptöku svo laga megi ýmis ákvæði og setja í samhengi við tæknivæðingu og þróun rafrænna miðla, ásamt öðru sem uppfæra má og samræma í þessum samningi. Þessi vinna er að hefjast og munum við færa félagsmönnum fregnir eftir því sem línur skýrast.

Varðandi önnur samningamál þá má vænta þess að samningaviðræður við RÚV hefjist eftir áramótin. Útgáfu- og þýðendasamningar eru í skoðun.

Við Ragnheiður fórum nýverið á aðalfund Evrópusamtaka höfunda, EWC, í Brussel og urðum margs vísari. Þar var meðal annars rætt um bókasafnssjóði höfunda, en víða hefur ekki tekist að efla þessa sjóði svo þeir skili höfundum réttmætum afnotagjöldum. Nærtækt dæmi er frá Írlandi, en fulltrúi írskra höfunda sagði bókasafnssjóðinn þar nánast vera að hverfa og kallaði eftir stuðningi frá EWC. Við getum glaðst yfir stöðu sjóðsins hér á landi þótt hann sé enn langt frá okkar setta marki.  Á Evrópufundinum var einnig rætt um e-bækur og sýndist okkur fæstir vera komnir með nothæft og skilvirkt útlánakerfi fyrir þær. Vandinn felst víða í því að ná bókasöfnum samhæfðum að samningaborði. Hér á landi gegnir öðru máli. RSÍ hefur átt samstarf við  forsvarsmenn bókasafna og útgefenda um að koma á rafrænu útlánakerfi bókasafnanna. Borgarbókavörður hefur kynnt fyrir okkur kerfi sem til stendur að taka í gagnið og grunnhugsunin er að útlán rafbókar sé í engu frábrugðin útlánum bréfbóka, þ.e.a.s. eitt leyfi – eitt útlán.

Í Brussel var einnig tæpt á hlutverki ritlistarinnar þegar vernda skal tungumál á örtungusvæðum. Fulltrúi félags katalónskra höfunda sagði róðurinn þungan við verndun katalónskrar tungu á þeirra smáa málsvæði. Þó eru ríflega tíu milljónir manna mælandi á katalónska tungu. Norðmenn skilgreina sig líka sem örtunguþjóð og því má svo sannarlega reyna að finna nýja skilgreiningu fyrir málsvæði íslenskunnar. Evrópska samstarfið er afar mikilvægt og fulltrúar höfunda í EWC sérhæfa sig í því að rata um reglugerðarskóga Evrópusambandsins.

Gunnarshús er jólahús. Félagsmenn hafa svo sannarlega nýtt sér samkomuhúsið fyrir útgáfuteiti og upplestra undanfarnar vikur. Framundan er svo hið árlega jólaboð sambandsins. Það verður haldið fimmtudaginn 15. desember kl 17:00. Þá skreytum við húsið í einum grænum og fögnum lífinu og listinni. Félagsmenn eru vinsamlegast beðnir að taka daginn frá og fjölmenna á þann viðburð.

Ein er sú uppákoma í Gunnarshúsi í desember sem er löngu orðin ómissandi í jólahaldinu hér, en það er árlegur upplestur félagsmanna á Aðventu Gunnars Gunnarssonar. Þá kyndum við upp í arninum og hitum kakó. Aðventa tekur ríflega tvo tíma í upplestri og er ljúft tækifæri til að hverfa inn á Mývatnsöræfin með Bensa, Eitli og Leó. Í þetta sinn verður það félagi Gunnar Helgason sem les. Það er tilvalið að líta inn, hlusta á sögubrot og ná sér í stutta kyrrðarstund, eða sitja söguna á enda. Sumir taka með sér handavinnu og allir eru hjartanlega velkomnir.  Þessi einstaka stund verður að venju þriðja sunnudag í aðventu, þann 11. desember,  og hefst stundvíslega kl. 14:00.

Og enn af Aðventu því um þessar mundir eru 80 ár liðin frá því að sagan kom fyrst út í Þýskalandi og Danmörku. Nýverið hefur hún verið þýdd á fleiri tungumál og kemur út nú fyrir jólin á hollensku, arabísku, ítölsku og norsku. Í tilefni af útgáfuafmælinu efna Gunnarsstofnun og RSÍ til málstofu um söguna í Gunnarshúsi miðvikudagskvöldið 7. desember næstkomandi, kl 20.00. Málstofan ber yfirskriftina Er Benedikt kominn til byggða? Fjórir fræðimenn munu fjalla um söguna frá ólíkum sjónarhornum og er málstofan öllum opin.

Þann 20. desember skellum við skytturnar þrjár í lás hér í húsi og förum heim að halda jól. Nýja árið kemur svo með alls konar fyrir alla og við hlökkum til að glíma við þau stóru verkefni sem bíða ritlistamanna og erum svo sannarlega tilbúnar að taka slaginn fyrir land, sögu og tungu!

Hjartans kveðjur til ykkar allra og megi þessi jól verða okkur gleðileg bókajól!

Kristín Helga

 


Tilnefningar til Íslensku bókmenntaverðlaunanna

index

 

Auður Ava Ólafsdóttir, Guðrún Eva Mínervudóttir, Sigurður Pálsson, Sjón og Steinar Bragi eru tilnefnd til Íslensku bókmenntaverðlaunanna árið 2016 fyrir skáldsögur sínar, smásagnasöfn og ljóðabækur.

Þá voru fimm verk tilnefnd í flokki fræðirita og bóka almenns eðlis sem og í flokki barna- og unglingabóka.

Tilnefningarnar voru tilkynntar á Kjarvalsstöðum í gær en forseti Íslands afhendir verðlaunin um mánaðamótin janúar og febrúar. Þetta er í 28. sinn sem Íslensku bókmenntaverðlaunin eru veitt.

Eftirfarandi bækur eru tilnefndar í flokki fræðirita og bóka almenns efnis:

Árni Heimir Ingólfsson
Saga tónlistarinnar
Útgefandi: Forlagið

Bergsveinn Birgisson
Leitin að svarta víkingnum
Útgefandi: Bjartur

Guðrún Ingólfsdóttir
Á hverju liggja ekki vorar göfugu kellíngar
Útgefandi: Háskólaútgáfan

Ragnar Axelsson
Andlit norðursins
Útgefandi: Crymogea

Viðar Hreinsson
Jón lærði og náttúrur náttúrunnar
Útgefandi: Lesstofan

Dómnefnd skipuðu:
Aðalsteinn Ingólfsson, formaður nefndar, Hulda Proppé og Þórunn Sigurðardóttir

Eftirfarandi bækur eru tilnefndar í flokki barna- og ungmennabóka:

Hildur Knútsdóttir
Vetrarhörkur
Útgefandi: JPV útgáfa

Hildur Knútsdóttir og Þórdís Gísladóttir
Doddi : bók sannleikans!
Útgefandi: Bókabeitan

Margrét Tryggvadóttir og Linda Ólafsdóttir
Íslandsbók barnanna
Útgefandi: Iðunn

Þórhallur Arnórsson og Jón Páll Halldórsson
Vargöld : fyrsta bók
Útgefandi: Iðunn

Ævar Þór Benediktsson
Vélmennaárásin
Útgefandi: Mál og menning

Dómnefnd skipuðu:
Árni Árnason, formaður nefndar, Hildigunnur Sverrisdóttir og Sigurjón Kjartansson.

Eftirfarandi bækur eru tilnefndar í flokki fagurbókmennta:

Steinar Bragi
Allt fer
Útgefandi: Mál og menning

Sjón
Ég er sofandi hurð (Co Dex 1962)
Útgefandi: JPV útgáfa

Guðrún Eva Mínervudóttir
Skegg Raspútíns
Útgefandi: Bjartur

Auður Ava Ólafsdóttir
Ör
Útgefandi: Benedikt bókaútgáfa

Sigurður Pálsson
Ljóð muna rödd
Útgefandi: JPV útgáfa

Dómnefnd skipuðu:
Knútur Hafsteinsson, formaður nefndar, Helga Ferdinandsdóttir og Jórunn Sigurðardóttir


Höfundakvöld í Gunnarshúsi – Kristrún Guðmundsdóttir

passamynd

Kristrún Guðmundsdóttir

Kristrún Guðmundsdóttir ljóðskáld veltir fyrir sér í flæðiskenndu samtali ljóðs, radda og hljóma, tilurð nýrrar ljóðabókar í tengslum við sköpunarferlið.  Áheyrendur fá innsýn í vinnubrögð Kristrúnar og hugmyndir hennar um ferli sköpunar sem hún álítur vera sjálft málið. Ljóðabók Kristrúnar Eldmóður- neðanmálsgreinar við óskrifuð ljóð lítur dagsins ljós þessa dagana. Eldmóður … er í raun ekkert annað en neðanmálsgreinar að verki sem enn hefur ekki verið skrifað og snýr þannig veru sinni á hvolf og öllu því sem í vændum er.  Anna Dóra Antonsdóttir rithöfundur mun þræða ferlið saman af festu og loks les Kristrún upp við undirleik hljóðfæraleikaranna Ólafs B. Sigurðssonar og Sigurðar B. Ólafssonar og flæðiljóðhljómur mun að öllum líkindum streyma fram.

Eldmóður – neðanmálsgreinar við óskrifuð ljóð er 6. ljóðabók Kristrúnar en auk þess hefur hún sent frá sér tvær skáldsögur. Árið 2012 tók hún þátt í höfundasmiðju Þjóðleikhúss og félags íslenskra leikskálda þar sem  Kristrún vann að verki sínu Englatrompeti . Norski rithöfundurinn og leikskáldið Torunn Ystaas hefur sýnt því verki áhuga með þýðingu í huga.

Dagskráin hefst klukkan 20:00 þann 1. desember í Gunnarshúsi við Dyngjuveg 8.

Léttar veitingar verða í boði og bókin sjálf á tilboðsverði.


Tilnefningar til Íslensku þýðingaverðlaunanna

grofin_kaaTilnefningar til Íslensku þýðingaverðlaunanna voru kynntar í Menningarhúsinu Grófinni fimmtudaginn 24. nóvember. Íslensku þýðingaverðlaunin fyrir vandaða þýðingu á fagurbókmenntaverki hafa verið veitt árlega frá árinu 2005 en verðlaunin voru stofnuð til að vekja athygli á ómetanlegu framlagi þýðenda til íslenskra bókmennta. Í ár voru tilnefndar fimm þýðingar og tíu þýðendur, en í dómnefnd sátu Tinna Ásgeirsdóttir (formaður), Ingunn Ásdísardóttir og Davíð Stefánsson.

Tilnefndir þýðendur og umsögn dómnefndar um verkin eru þessir:

Árni Óskarsson fyrir þýðingu sína á Fjársjóðseyjunni eftir Robert Louis Stevenson sem Mál og menning gefur út.
Fjársjóðseyjan er ein vinsælasta ævintýrasaga allra tíma og löngu tímabært að hún komi út óstytt í íslenskri þýðingu. Sagan er hvort tveggja í senn, heillandi ævintýri og gráglettin lýsing á breyskum og fláráðum mönnum. Bókina má öðrum þræði lesa sem viðbrögð Stevensons við bölsýnishugmyndum og efahyggju 19. aldar enda sver hún sig í ætt við gömul ævintýri þar sem málað er björtum, hreinum litum og hugarheimur og siðferði barnsins ræður ríkjum. Nákvæm og metnaðarfull túlkun Árna Óskarssonar á tærum stíl Stevensons kemur andrúmslofti sögunnar til skila á áreynslulausri og auðugri íslensku.

Olga Holownia ásamt Áslaugu Agnarsdóttur, Braga Ólafssyni, Magnúsi Sigurðssyni og Óskari Árna Óskarssyni fyrir þýðingu á ljóðasafninu Neyðarútgangur eftir Ewu Lipska sem Dimma gefur út.
Neyðarútgangur er úrval úr öllum ljóðabókum Ewu Lipska og er fyrsta umfangsmikla íslenska þýðingin á höfundarverki eins fremsta ljóðskálds Pólverja. Lipska hefur skapað margbrotinn og ögrandi ljóðheim sem einkennist af íróníu, þverstæðum og yfirvegaðri meinfyndni, myndmálið er óvænt og frumlegt og myndlíkingar oft á mörkum súrrealisma. Það er fengur að íslenskum þýðingum á ljóðum eftir samtímaskáld og Neyðarútgangur er vel heppnað samvinnuverkefni undir ritstjórn Olgu Holownia þar sem þýðendurnir fimm leysa hverja þrautina á fætur annarri svo úr verður heilsteypt og veglegt ljóðasafn á tærri og lipurri íslensku.

Hallgrímur Helgason fyrir þýðingu sína á Óþelló eftir William Shakespeare. Vaka-Helgafell gefur út.
Í annað sinn fetar Hallgrímur Helgason í fótspor þeirra Matthíasar Jochumssonar og Helga Hálfdanarsonar og þýðir leikrit eftir Shakespeare. Nú er það ástarharmleikurinn um máríska hershöfðingjann Óþelló, hefðarmeyna Desdemónu og svikarann Jagó. Verkið tekur á fjölmörgum málefnum sem eru ekkert síður í umræðu í dag en á tímum höfundarins, kynþáttaríg og fordómum, hlutskipti kynjanna og valdabrölti, og persónulegri þáttum – ást og hatri, afbrýði, grimmd og framhjáhaldi. Þýðing Hallgríms er afar vönduð, fyndin og léttleikandi og skilar merkingu textans á auðskiljanlegu og skýru máli.

Sigurður Pálsson og Sölvi Björn Sigurðsson fyrir þýðingar á ljóðasöfnunum Uppljómanir & Árstíð í helvíti eftir Arthur Rimbaud sem JPV gefur út.
Arthur Rimbaud er einn af frumkvöðlum nútímaljóðagerðar og einn helsti forveri súrrealistanna. Ljóðasöfnin sem nú koma út í þýðingum Sigurðar Pálssonar og Sölva Björns Sigurðssonar, Uppljómanir & Árstíð í helvíti, eru tímamótaverk sem umbyltu vestrænni ljóðlist. Eitt helsta einkenni ljóða Rimbauds er sérkennileg hrynjandi, litadýrð og villtar myndir þar sem hver texti skapar litla veröld. Sigurði Pálssyni og Sölva Birni Sigurðssyni tekst með vönduðum og hugvitssamlegum þýðingum einkar vel að viðhalda sköpunarkrafti texta sem endurnýjar sig í hvert sinn sem hann er lesinn.

Ófeigur Sigurðsson fyrir þýðingu á skáldsögunni Verndargripur eftir Roberto Bolaño sem Sæmundur gefur út.
Bolaño er einn áhrifamesti höfundur sem komið hefur fram í hinum spænskumælandi heimi síðastliðna áratugi og í Verndargrip koma fram helstu höfundareinkenni hans, ofbeldi og duldir þræðir hins illa vefja sig um heiminn og frásagnarstíllinn er ákafur og flæðandi. Bókin er leyndardómsfullur og ástríðufullur óður til ljóðlistarinnar og veitir hlutdeild í einstakri sýn á lífið. Þýðing Ófeigs Sigurðssonar gerir orðfæri Bolaños og einkennandi setningabyggingu góð skil og í henni streymir frjó og kröftug rödd höfundar áreynslulaust fram á mergjuðu og skýru máli.

Bandalag þýðenda og túlka færir dómnefnd kærar þakkir fyrir vel unnin störf, starfsfólki Borgarbókasafnsins fyrir einstaka lipurð og elskulegheit og öllum gestum fyrir komuna.


Tilnefningagleði á Bókatorgi

tilnefnFimmtudaginn 24. nóvember efnir Bandalag þýðenda og túlka til gleði á Bókatorgi í Menningarhúsinu Grófinni (Borgarbókasafni Reykjavíkur) kl. 16.30, en þá verða kynntar tilnefningar til Íslensku þýðingaverðlaunanna. Eins og endranær eru fimm bækur tilnefndar til verðlaunanna sem hafa verið veitt frá árinu 2005 og voru stofnuð til að vekja athygli á ómetanlegu framlagi þýðenda til íslenskrar menningar.

Þegar formlegri dagskrá lýkur verður boðið upp á léttar veitingar. Viðburðurinn er opinn almenningi og allir eru hjartanlega velkomnir.

Við vonumst til að sjá þig!

Með bókmenntakveðju,

logo

 


Hollenska glæpasagan Konan í myrkrinu eftir Marion Pauw hlaut Ísnálina 2016

Á glæpasagnahátiðinni Iceland Noir voru veitt verðlaun fyrir bestu þýddu glæpasöguna á Íslandi árið 2016, Ísnálin, og hlaut hollenska glæpasagan Konan í myrkrinu eftir Marion Pauw í þýðingu Rögnu Sigurðardóttur verðlaunin.

Þær bækur sem tilnefndar voru til verðlaunanna, auk Konunnar í myrkrinu, voru Hin myrku djúp eftir Ann Cleeves í þýðingu Þórdísar Bachmann, Kólibrímorðin eftir Kati Hiekkapelto í þýðingu Sigurðar Karlssonar, Meira blóð eftir Jo Nesbø í þýðingu Bjarna Gunnarssonar og Sjöunda barnið eftir Erik Valeur í þýðingu Eiríks Brynjólfssonar.

Konan í myrkrinu fjallar um Írisi og Ray. Íris er ungur lögfræðingur og einstæð móðir sem reynir að fóta sig á framabrautinni samhliða því að sjá um erfiðan son sinn. Ray, sem er ekki eins og fólk er flest, er lokaður inni á stofnun eftir að hafa verið dæmdur fyrir hrottalegt morð á ungri konu og dóttur hennar. Leiðir Írisar og Rays liggja óvænt saman sem verður til þess að af stað fer atburðarás sem gjörbreytir lífi þeirra.

Marion Pauw er drottning hollenskra spennusagna og hlaut hin virtu spennusagnaverðlaun Gullnu snöruna fyrir bókina. Nú þegar hefur verið gerð kvikmynd eftir sögunni sem hlotið hefur fjölda verðlauna og bandarísk stórmynd byggð á bókinni er í burðarliðnum.


Höfundar í Gunnarshúsi – Auður Ava Ólafsdóttir ,Kristín Ómarsdóttir, Sigurbjörg Þrastardóttir

3skaldkonur

Kristín Ómarsdóttir rithöfundur tekur á móti tveimur taugatrekktum höfundum jólabókaflóðsins, Auði Övu Ólafsdóttur og Sigurbjörgu Þrastardóttur, og segir þeim að þetta verði allt í lagi. Auður og Sigurbjörg lesa úr bókunum Ör og Óttaslegni trompetleikarinn og aðrar sögur. Þess á milli mun Kristín spyrja þær spurninga sem einungis dýralæknar kunna rétt svör við. Sjálf mun Kristín lesa brot úr bókmenntum framtíðarinnar.
Þungar veitingar verða á boðstólnum en kona í Drápshlíð hefur boðist til að baka stríðstertu.

Veislan fer fram fimmtudaginn 24. nóvember í Gunnarshúsi við Dyngjuveg, húsi Rithöfundasambands Íslands. Frítt inn. Húsið opnar klukkan 17. Dagskrá hefst kl. 17.30 og varir í klukkustund.

„Bestu stundirnar í lífi mínu eru þegar ég ligg einn uppi á heiði, ofan
í svefnpoka, með byssuna eldsnemma morguns, og bíð eftir að fuglarnir vakni. Maður þegir og horfir á hjarnið. Það er eins og að vera innan í kvenmannslegi. Maður er öruggur. Maður þarf ekki að fæðast. Maður þarf ekki að koma út.“
–úr Ör eftir Auði Övu Ólafsdóttur

Auður Ava Ólafsdóttir skrifar skáldsögur, leikrit og ljóð. Hún er líka textahöfundur popphljómsveitarinnar Milkywhale.

Kristín Ómarsdóttir skrifar skáldsögur, ljóð og leikrit. Hún ritar ennfremur höfundaviðtöl í Tímarit Máls og menningar.

Sigurbjörg Þrastardóttir skrifar ljóð, leikrit og skáldsögur. Hún flytur einnig fasta pistla í útvarpsþættinum Víðsjá.