Rithöfundasamband Íslands

The Writers' Union of Iceland


Heim úr öllum áttum – Skáldaheimsókn frá Rithöfundamiðstöðinni í Gautaborg – Förattarcentrum Väst

popp

Axîn Welat, Kristín Bjarnadóttir og Louise Halvardsson  og Anna Mattsson, úr skáldahópnum PoPP  (Poeter orkar Poetiska Projekt).

Þær eru gestir Rithöfundasambands Íslands til og með 7. júní og poppa upp á nokkrum stöðum með dagskrána Heim úr öllum áttum.  Þemað er heim og heimkynni, út frá því að búa fjarri heimahögum í lengri tíma, þannig að “heima” kann að vera í Kambódíu eða Sýrlandi ef ekki Svíþjóð.

Eftir hvítasunnu er boðið upp á ljóðakvöld í Bókakaffinu Norðurbakka í Hafnarfirði þriðjudaginn 6. júní kl. 20.00 og Norræna húsinu miðvikudaginn 7. júní kl. 19.00.
Þá verða flytjendur með þeim stöllum íslensku verðlaunaskáldin Þórdís Gísladóttir, Anton Helgi Jónsson og Linda Vilhjálmsdóttir sem sjá um túlkanir á íslensku.

Allir velkomnir!

 


Nýræktarstyrkir Miðstöðvar íslenskra bókmennta 2017

Nýræktarstyrkir Miðstöðvar íslenskra bókmennta voru afhentir í Gunnarshúsi í dag en Nýræktarstyrkina í ár hljóta Fríða Ísberg fyrir Slitförina, safn ljóða, og Pedro Gunnlaugur Garcia fyrir skáldsöguna Ráðstefna talandi dýra. Hvor styrkur nemur 400.000 kr. Kristján Þór Júlíusson, mennta- og menningarmálaráðherra afhenti styrkina við athöfn í Gunnarshúsi, húsi Rithöfundasambandsins og óskaði við það tækifæri nýjum höfundum alls góðs í ritstörfunum. Þetta er í tíunda skipti sem Nýræktarstyrkjum er úthlutað, en alls hafa hátt í fimmtíu höfundar hlotið þessa viðurkenningu frá upphafi.

Pedro Gunnlaugur Garcia, Kristján Þór Júlíusson og Fríða Ísberg

Pedro Gunnlaugur Garcia, Kristján Þór Júlíusson og Fríða Ísberg

Í umsögn bókmenntaráðgjafa um verkin segir:

„Slitförin er safn ljóða sem fjalla á ágengan hátt um togstreituna við að brjótast undan áhrifavöldum bernskunnar og finna leiðina að eigin sjálfi. Leiðarstef verksins er sársaukinn sem sprettur úr nístandi sorg milli barns og foreldris. Ljóðin taka pláss, sýna afstöðu og grípa lesendur föstum tökum.”

„Skáldsagan Ráðstefna talandi dýra er ekkert venjulegt byrjendaverk heldur viðamikil og þroskuð skáldsaga sem fléttar saman ólíka menningarheima á tvennum tímum, líf fólks, drauma og örlög. Frjótt ímyndunarafl í sterklega byggðri frásögn, á lifandi og skemmtilega stílaðri íslensku, mynda einstaka heild í heillandi skáldsögu.”

Lesa meira


Opið bréf og áskorun á menntamálaráðherra frá Hagþenki, Myndstefi og Rithöfundasambandi Íslands

Eftirfarandi stéttar- og fagfélög kalla eftir svörum frá menntamálaráðherra hið fyrsta vegna úthlutunar úr Bókasafnssjóði þar sem brotið er gróflega á rétti félagsmanna okkar. Höfundar sem eiga rétt á afnotagreiðslum fyrir verk sín úr sjóðnum fá þær ekki á réttum tíma þetta vorið þar sem ráðuneytið afgreiðir ekki skipun úthlutunarnefndar, þrátt fyrir margítrekaða kröfu okkar um að gengið verði í það verk hið fyrsta.

Það á að vera afar einfalt að afgreiða skipunina, enda liggja fyrir tillögur frá fagaðilum þess efnis. Skrifstofa RSÍ greiðir út úr sjóðnum til allra réttahafa. Peningarnir eru tilbúnir, upplýsingar og gögn liggja fyrir og hafa gert um mánaðarbil, en allt strandar á ráðuneytinu.

Sjöhundruð höfundar áttu von á greiðslum úr Bókasafnssjóði nú í mánaðarlok og eru mjög margir orðnir ævareiðir enda verið að svíkja fólk um greiðslur fyrir afnot af verkum sínum, fjármuni sem láglaunastétt gerir ráð fyrir í sínu heimilisbókhaldi. Það verður að teljast forkastanlegt að draga fólk með þessum hætti á lögbundnum greiðslum. Þarna eru tekjur sem höfundar þessa lands ganga að vísum ár hvert, enda búið að nota verk þeirra og lögbundið að greiða fyrir. Samkvæmt úthlutunar- og starfsreglum sem samþykktar eru af menntamálaráðuneyti skal úthlutun lokið fyrir fyrsta júní ár hvert.

Við krefjumst þess að ráðherra og starfsfólk hans virði okkur svars og gefi skýringar á þessu framferði hið fyrsta.

Kristín Helga Gunnarsdóttir, formaður RSÍ

Jón Yngvi Jóhannsson, formaður Hagþenkis

Ragnar Th. Sigurðsson, formaður Myndstefs


Vorvindaviðurkenningar IBBY á Íslandi afhentar

 

Sunnudaginn 21. maí veitti Íslandsdeild IBBY sínar árlegu viðurkenningar fyrir framlög til barnamenningar, Vorvinda, við athöfn í Gunnarshúsi, húsi Rithöfundasambands Íslands.

Vorvindum er ætlað að vekja athygli á verkum og starfsemi sem hleypir ferskum og endurnærandi vindum inn í íslenska barnamenningu. Að þessu sinni voru Vorvindahafarnir fjórir.

Lára Garðarsdóttir, mynd- og rithöfundur fékk viðurkenningu fyrir bók sína Flökkusögu, en hún greinir frá hættuför lítillar hvítabirnu sem verður að flýja heimkynni sín og leita að nýju heimili. KrakkaRÚV hlaut Vorvinda fyrir starf sitt við framleiðslu efnis fyrir börn og með börnum, einkum fréttaefnis fyrir börn, og fyrir að gera eldra efni aðgengilegt. Jenny Kolsöe rithöfundur hlaut viðurkenningu fyrir bækurnar um ömmu óþekku og afa sterka, sem flétta fræðslu um landið okkar og þjóðsögurnar inn í fyndna samtímafrásögn. Loks var Töfrahurð tónlistarútgáfa verðlaunuð fyrir að opna börnum gátt inn í heim tónlistar með fjölbreyttu og metnaðarfullu útgáfustarfi og tónleikahaldi.

Íslandsdeild IBBY óskar verðlaunahöfum til hamingju og hvetur þá alla til frekari dáða.

Ljósmynd: Sigríður Wöhler Frá hægri: Pamela De Sensi, listrænn stjórnandi Töfrahurðar, Sigyn Blöndal og Sindri Bergmann Þórarinsson frá KrakkaRÚV, Jenný Kolsöe og Lára Garðarsdóttir.

Ljósmynd: Sigríður Wöhler. Frá hægri: Pamela De Sensi, listrænn stjórnandi Töfrahurðar, Sigyn Blöndal og Sindri Bergmann Þórarinsson frá KrakkaRÚV, Jenný Kolsöe og Lára Garðarsdóttir.


Sigurður Pálsson hlýtur Maístjörnuna

Rithöfundasamband Íslands og Landsbókasafn Íslands – Háskólabókasafn veita ný verðlaun fyrir ljóðabók sem kom út á árinu 2016. Verðlaunin, sem bera heitið Maístjarnan, voru afhent í fyrsta sinn við hátíðlega athöfn í Þjóðarbókhlöðunni í dag 18. maí á Degi ljóðsins.

Maístjörnuna fyrir ljóðabók ársins 2016 hlýtur

Sigurður Pálsson fyrir ljóðabók sína Ljóð muna rödd

Í umsögn dómnefndar um verðlaunabókina segir:

„„Hér af spássíu Evrópu“ heitir eitt ljóð í bókinni Ljóð muna rödd, bók sem er rík af röddum, ljósi, skuggum, nálægð og fjarlægð. Spássían getur á óvæntan hátt verið auðugt svæði og það lýsir vel skáldinu sem svo yrkir. Í þessari bók birtist auðugur ljóðheimur Sigurðar Pálssonar, skálds sem hefur sannarlega lagt sitt fram til endurnýjunar og krafts íslensks ljóðmáls. Ljóð muna rödd er sterk bók þar sem glímt er við stórar spurningar. Röddin í titlinum er áleitin, ljóðin eru myndræn, tregafull og magnþrungin, en eru jafnframt óður til lífsins og lífsgleðinnar.“

Sigurður Pálsson

Sigurður Pálsson

Ávarp Sigurðar Pálssonar:

Góðir samkomugestir!

Hjartans þakkir, ég tek við þessum verðlaunum með  auðmýkt og stolti. Maístjarnan, ljóðabókaverðlaun RSÍ og Landsbókasafnsins er frábær hugmynd og mikilvæg.

Í ár eru fimmtíu ár liðin frá því að ljóðtextar eftir mig komu fyrst fyrir almenningssjónir, það var í tímaritinu Birtingi, ritstjórarnir Einar Bragi og Thor Vilhjálmsson tóku þessum átján ára dreng ákaflega vel og voru svo vinsamlegir og uppörvandi að ekki gleymist. Þeim skal þakkað enn og aftur. Nokkrum árum síðar gaf ég út mína fyrstu bók, Ljóð vega salt, útgefandinn var Sigfús Daðason, ég stend í eilífri þakkarskuld við hann. Hann var reyndar meira en útgefandi, hann var ídol mitt og fyrirmynd í ljóðlist ásamt Þorsteini frá Hamri og Hannesi Péturssyni.

En nokkur erlend skáld voru ekki síður mikilvæg sem fyrirmyndir og viðmið, þau las ég fyrst í splunkunýjum íslenskum þýðingum á þessum árum, frönsk skáld í þýðingu Jóns Óskars, Vladimir Majakovskí og bók hans Ský í buxum í þýðingu Geirs Kristjánssonar, svo var það Goðsaga eftir gríska nóbelsskáldið Giorgos Seferis í þýðingu Sigurðar A. Magnússonar. Ástæða er til að þakka þýðendunum, brúarsmíði þeirra er ákaflega mikilvæg.

Ljóðaþýðingar minna okkur á að ljóðlistin er alþjóðleg, Lýðveldi ljóðsins nær yfir allan heiminn. Í okkar heimshluta nær það tvö þúsund og sex hundruð ár aftur í tímann þegar forngríska skáldkonan Saffó var á dögum.

Ljóðlistin er innri rödd bókmenntanna.

Rödd ljóðsins er rödd mennskunnar sem aldrei gefst upp í heimi sem böðlast áfram. Rödd friðar í ofbeldisdýrkandi heimi.

Rödd mannréttinda og jöfnuðar í heimi þar sem átta menn  eiga jafnmikil auðæfi og 50% af mannkyninu.

Rödd frelsis og lýðræðis í heimi sem er dauðþreyttur á misnotkun á hugtökunum frelsi og lýðræði.

Rödd ljóðsins vinnur gegn ofstopafullri einsleitni í notkun tungumálsins, hún býr yfir margræðni og blæbrigðum, býr til hugrenningartengsl, tilfinningatengsl, allan fínvefnað tungumálsins.

En umfram allt er rödd ljóðsins hin heilaga innri rödd hvers og eins, röddin sem gerir okkur að einstaklingum í samfélagi annarra.

Portúgalska stórskáldið Fernando Pessoa sagði að eitt mikilvægasta hlutverk ljóðlistarinnar væri að standa vörð um hið huglæga samhengi veru okkar, standa vörð um þessa veru innra með hverjum og einum, veruna sem varð til á bernskuárunum, veruna sem tilheyrir hinu magíska, goðsagnatengda og draumvirka svæði innra með okkur.

Rödd ljóðsins. Við getum leitað til hennar á dimmum dögum þegar ráðamenn stærstu ríkja heims standa fyrir iðnvæðingu lyga, mannfyrirlitningar og ofbeldisdýrkunar.

Rödd ljóðsins í Bandaríkjunum, hverjir eru fulltrúar hennar? Walt Whitman, Allen Ginsberg, Bob Dylan, Ilya Kaminsky og tugþúsundir annarra. Það er hin raunverulega rödd Bandaríkjanna.

Og í Rússlandi: alla leið frá Púshkín er óstöðvandi breiðfylking:  Vladimir Majakovski, Anna Akhmatova, Osip Mandelstam, Marína Tsvetajeva, Boris Pasternak, Evgení Evtusjenkó, Jósef Brodský. Það er hin raunverulega rödd Rússlands og hún mun heyrast ótrufluð eftir að mislukkaðir ráðamenn eru löngu horfnir.

Og þannig gæti ég farið land úr landi. Því Lýðveldi ljóðsins er alþjóðlegt, á landamærum er ekkert eftirlit, engir veggir, engir múrar, bara brýr, ekkert nema hjálpsamir hugsjónamenn sem reyna að koma textum og röddum af einu tungumáli á annað, það góða fólk kallast þýðendur.

Fyrir fimmtíu árum kynntist ég nýju stórskáldi á hálfs mánaðar fresti, flest þeirra hafa verið ferðafélagar mínir æ síðan. Hin síðari ár hefur þeim fækkað sem ég uppgötva en þeim mun stórkostlegri er tilfinningin að uppgötva stórskáld. Fyrir fimm árum kynntist ég einu slíku á ljóðlistarþingi, hann heitir Ilya Kaminsky.

Fæddur í Úkraínu, flutti barn að aldri með fjölskyldunni til Bandaríkjanna og skrifar á ensku. Ég er að þýða ljóðabók hans Dansað í Ódessa. Ég ætla að lokum að leyfa ykkur að heyra eitt ljóð úr henni, það er úr ljóðaflokknum Musica Humana, sem er óður til Osip Mandelstam. Það hefst á stuttum inngangi sem hljóðar svo:

[Sumarið 1924 fór Osip Mandelstam með unga eiginkonu sína til Sankti Pétursborgar. Nadezhda var það sem Frakkar kalla laide mais charmante, ófríð en sjarmerandi. Var hann sérvitringur? Auðvitað var hann það. Hann kastaði stúdenti niður stiga fyrir að kvarta undan því að hann væri ekki gefinn út. Osip öskraði: Var Saffó gefin út? Var Jesús Kristur gefinn út?] – inngangi lýkur og ljóðið hefst:

 

Skáld er rödd, segi ég, eins og Íkarus,

hvíslandi að sjálfum sér meðan hann fellur til jarðar.

 

Já, líf mitt er brotin trjágrein í vindinum,

fellur til jarðar í norðrinu.

Ég er núna að skrifa sögu um snjó,

lampaljósið baðar skipin

sem sigla um blaðsíðuna.

 

En stundum síðdegis

opnast Sálmalýðveldið

og ég verð skelfingu lostinn að ég hafi ekki lifað, dáið, ekki nóg

til þess að hripa þessa alsælu niður sem sérhljóða, heyra

skvampið í skýrri, biblíulegri orðræðu.

 

Ég les Platón, Ágústínus, einsemd atkvæða þeirra

meðan Íkarus heldur áfram að falla.

Og ég les Akhmatovu, hennar frjósama þyngd jarðbindur mig,

hnetutréð á veröndinni andar

að sér þurru lofti, dagsljósinu.

 

Já, ég var lifandi. Ríkið hengdi mig upp á fótunum, ég sá

dætur Sankti Pétursborgar, svani,

lærði málfræði mávafylkinga

og lenti fyrir fullt og allt á Púskínstræti, meðan minnið

sat úti í horni og strokaði mig út með svampi.

 

Ég hef gert mistök, já: í rúminu

líkti ég ríkisstjórninni

við vinkonu mína.

Ríkisstjórnin! Hönd hrokafulls rakara

sem rakar skinnið af.

Öll dönsum við hamingjusamlega kringum hann.

Lesa meira


Maístjarnan veitt 18. maí

8stjarna9Rithöfundasamband Íslands og Landsbókasafn Íslands – Háskólabókasafn bjóða félagsmönnum RSÍ að vera viðstaddir afhendingu Maístjörnunnar vegna ársins 2016 en Maístjarnan verður veitt í fyrsta sinn við athöfn í Þjóðarbókhlöðunni þann 18. maí, á degi ljóðsins, kl. 17.

 

Dagskrá:

Ingibjörg Steinunn Sverrisdóttir landsbókavörður býður gesti velkomna og kynnir dagskrá afhendingar ljóðaverðlaunanna.

Kári Tulinius segir frá tildrögum Maístjörnunnar.

Fulltrúi dómnefndar kynnir verðlaunahafann og flytur rökstuðning fyrir vali sínu.

Verðlaunahafinn ávarpar samkomuna.

Sigurður Skúlason leikari les ljóð úr verðlaunabókinni.

Sýning á verðlaunabókinni og fyrri verkum höfundar opnuð.

Lesa meira


Fundur um málefni Hljóðbókasafns

Það var góð mæting á hádegisfund um málefni Hljóðbókasafns í Gunnarshúsi í dag. Sigríður Rut Júlíusdóttir, lögmaður RSÍ, skýrði frá lagaumhverfi safnsins og þeim lagabreytingum sem í vændum eru. Þóra Sigríður Ingólfsdóttir, forstöðumaður, og Einar Hrafnsson voru gestir okkar frá Hljóðbókasafni. Þau gerðu grein fyrir starfssemi safnsins og því breytta tækniumhverfi sem safnið er að taka í gagnið í ár, en það mun takamarka mjög möguleika á misnotkun. Félagsmenn lögðu fram spurningar og viðruðu áhyggjur sínar af efnisnotkun Hljóðbókasafnsins. Þetta var upplýsandi fundur og gott veganesti fyrir forystu RSÍ í viðræðum sem framundan eru við Menntamálaráðuneyti um samning vegna Hljóðbókasafnsins.